Abonman sözleşmeleri Nedir?

Konuya özel açıklama

Abonman sözleşmesi ne demektir?

Abonman sözleşmesi, belirli bir mal veya hizmetten sürekli ya da düzenli aralıklarla yararlanmayı sağlayan sözleşme için kullanılan ifadedir. Güncel tüketici mevzuatında “abonelik sözleşmesi” terimi kullanılır. İnternet, telefon, elektrik, dijital yayın ve gazete abonelikleri bu ilişkinin yaygın örnekleridir.

Ticari veya mesleki amaçlarla yapılan abonelikler ile tüketici abonelikleri ayrılmalıdır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 52. maddesindeki koruyucu kurallar, Kanun kapsamındaki tüketici işlemlerine uygulanır. Sektöre özgü düzenlemeler de ayrıca dikkate alınır.

Sözleşme ve bilgilendirme

Abonelik yazılı veya mesafeli olarak kurulabilir. Sözleşmenin bir örneğinin kâğıt üzerinde ya da kalıcı veri saklayıcısıyla tüketiciye verilmesi zorunludur. Bu nedenle konuyu yalnızca “sözlü sözleşme geçerlidir, yazılı yapılması daha güvenlidir” şeklinde açıklamak eksik kalır. Hizmetin kapsamı, ücret, süre, yenileme, taahhüt ve fesih koşulları birlikte incelenmelidir.

Belirli süreli aboneliklere, sözleşmenin otomatik olarak aynı süreyle uzayacağı yönünde hüküm konulamaz. Sözleşmenin kurulmasından sonra, sona ermeden önce tüketicinin talep veya onayıyla uzatma mümkündür. Taahhüdün bitmesi ise her durumda abonelik ilişkisinin de sona ermesi anlamına gelmez.

Fesih ve taahhüt bedeli

6502 sayılı Kanun’un 52. maddesi, belirsiz süreli veya bir yıldan daha uzun süreli aboneliği gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden feshetme hakkını düzenler. Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği’nin 22/1. maddesi ise bir yıl ve daha uzun süreli abonelikleri açıkça kapsar; dolayısıyla tam bir yıllık abonelikler de bu fesih hakkına dahildir. Bir yıldan az süreli sözleşmelerde sağlayıcının koşulları değiştirmesi gibi ayrıca düzenlenen fesih sebepleri vardır. Fesih, sözleşmenin kurulmasından daha ağır şartlara bağlanamaz.

Aboneliğin feshi ile taahhüdün erken sona ermesinin mali sonuçları ayrı değerlendirilir. Geçerli bir taahhüt kapsamında sağlanan indirim ve tahsil edilmemiş cihaz veya diğer fayda bedelleri, mevzuatın izin verdiği ölçüde geri istenebilir. İstenen tutar, taahhüdün kalan dönemindeki henüz tahakkuk etmemiş bedellerin toplamı daha düşükse bu düşük tutarı aşamaz. Sınırsız “ceza” istenemez; bedelsiz fesih imkânı veren özel durumlar ayrıca kontrol edilir.

Uyuşmazlık hâlinde sözleşme, taahhütname, faturalar ve fesih bildiriminin ulaştığını gösteren kayıtlar saklanmalıdır. Talebin niteliği ve yürürlükteki parasal sınıra göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yolu değerlendirilir.