Hukuki terimleri günlük dille anlayın.

Yargılama

İstinabe

Bir mahkemenin, kendi yargı çevresi dışında yapılması gereken bir işlemi başka bir mahkemeden istemesidir.

Kısa açıklamayı aç Yargılama

Tebligat

Hukuki bir işlemin yetkili yöntemle ilgili kişiye bildirilmesidir.

Kısa açıklamayı aç Yargılama

İstinaf

İlk derece mahkemesi kararının bölge adliye mahkemesince incelenmesini sağlayan kanun yoludur.

Kısa açıklamayı aç Yargılama

Temyiz

Kanunun izin verdiği kararların Yargıtay tarafından hukuka uygunluk yönünden incelenmesini sağlayan kanun yoludur.

Kısa açıklamayı aç Yargılama

Kesinleşme

Bir kararın olağan kanun yollarından geçerek veya süresi içinde başvurulmadığı için artık bu yollarla değiştirilemez hâle gelmesidir.

Kısa açıklamayı aç Yargılama

Dava şartı

Mahkemenin davanın esasını inceleyebilmesi için bulunması gereken usul koşuludur.

Kısa açıklamayı aç Yargılama

Arabuluculuk

Tarafların tarafsız bir arabulucu yardımıyla uyuşmazlığı görüşerek çözmeye çalıştığı yöntemdir.

Kısa açıklamayı aç Yargılama

İhtiyati tedbir

Dava sonucuna kadar hakkın elde edilmesini zorlaştırabilecek bir tehlikeye karşı geçici hukuki korumadır.

Kısa açıklamayı aç Yargılama

Bilirkişi

Çözümü özel veya teknik bilgi gerektiren konuda mahkemeye görüş sunan kişidir.

Kısa açıklamayı aç Yargılama

Müzekkere

Mahkeme veya başka bir makam tarafından bilgi, belge ya da işlem istenmesi için yazılan resmî yazıdır.

Kısa açıklamayı aç İcra

Ödeme emri

İcra takibinde borçluya ödeme yapması veya kanunda öngörülen yola başvurması gerektiğini bildiren belgedir.

Kısa açıklamayı aç İcra

İlamsız icra

Mahkeme ilamına dayanmadan başlatılabilen icra takip yollarının genel adıdır.

Kısa açıklamayı aç İcra

İlamlı icra

Bir mahkeme kararının veya kanunda ilam niteliği tanınan belgenin icra yoluyla yerine getirilmesidir.

Kısa açıklamayı aç İcra

İtirazın iptali

İlamsız takibe yapılan itirazın haksız olduğu iddiasıyla açılan ve takibin devamını amaçlayan davadır.

Kısa açıklamayı aç İcra

Menfi tespit

Bir borcun bulunmadığının tespit edilmesi için açılan davadır.

Kısa açıklamayı aç İcra

İstirdat

Borçlu olmadığı hâlde icra tehdidi altında ödediğini ileri süren kişinin paranın geri verilmesini istediği davadır.

Kısa açıklamayı aç İcra

İhtiyati haciz

Para alacağının tahsilini güvence altına almak için borçlunun mallarına geçici olarak el konulmasını sağlayan korumadır.

Kısa açıklamayı aç İcra

Haciz ihbarnamesi

Borçlunun üçüncü kişide bulunduğu ileri sürülen alacak veya malına ilişkin olarak üçüncü kişiye gönderilen icra bildirimidir.

Kısa açıklamayı aç İcra

Sıra cetveli

Satış veya tasfiye sonucunda elde edilen paranın alacaklılar arasında hangi sırayla paylaştırılacağını gösteren cetveldir.

Kısa açıklamayı aç İcra

Konkordato

Borçlunun borçlarını kanuni denetim altında yeniden yapılandırmasını amaçlayan mahkeme sürecidir.

Kısa açıklamayı aç Sözleşme

Temerrüt

Borcun gereği gibi ve zamanında yerine getirilmemesi nedeniyle kanundaki sonuçların gündeme gelmesidir.

Kısa açıklamayı aç Sözleşme

Muacceliyet

Bir borcun istenebilir ve ifa edilmesi gereken hâle gelmesidir.

Kısa açıklamayı aç Sözleşme

Müteselsil sorumluluk

Birden çok kişinin borcun tamamından, kanun veya sözleşmedeki koşullar çerçevesinde sorumlu tutulabilmesidir.

Kısa açıklamayı aç Sözleşme

Cezai şart

Borcun hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi hâlinde ödenmesi kararlaştırılan sözleşmesel yaptırımdır.

Kısa açıklamayı aç Sözleşme

Mücbir sebep

Tarafın kontrolü dışında gerçekleşen ve borcun ifasını etkileyebilen olağanüstü olaylar için kullanılan kavramdır.

Kısa açıklamayı aç Sözleşme

Fesih

Sürekli bir sözleşme ilişkisini ileriye etkili biçimde sona erdiren irade açıklamasıdır.

Kısa açıklamayı aç Tüketici

Cayma hakkı

Kanunun belirlediği bazı tüketici işlemlerinde, gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden dönme imkânıdır.

Kısa açıklamayı aç Tüketici

Ayıplı mal

Teslim anında kararlaştırılan veya objektif olarak beklenen özellikleri taşımayan maldır.

Kısa açıklamayı aç Çalışma

Kıdem tazminatı

Kanundaki koşullar gerçekleştiğinde işçinin çalışma süresi ve ücreti üzerinden doğabilen tazminattır.

Kısa açıklamayı aç Çalışma

İhbar tazminatı

Belirsiz süreli iş sözleşmesinde bildirim sürelerine uyulmamasının kanuni koşullarda doğurabildiği tazminattır.

Kısa açıklamayı aç Çalışma

İşe iade

İş güvencesi kapsamındaki işçinin geçersiz fesih iddiasıyla işe dönme talebini konu alan süreçtir.

Kısa açıklamayı aç Çalışma

Fazla çalışma

Kanundaki haftalık çalışma sınırını aşan ve özel kurallara tabi olan çalışmadır.

Kısa açıklamayı aç Aile ve miras

Velayet

Ergin olmayan çocuğun bakımı, eğitimi, korunması ve temsilini kapsayan hak ve yükümlülükler bütünüdür.

Kısa açıklamayı aç Aile ve miras

Nafaka

Kanunda belirtilen koşullarda bakım veya geçime katkı amacıyla ödenen parasal yükümlülüktür.

Kısa açıklamayı aç Aile ve miras

Mal rejimi

Eşlerin evlilik süresince malları üzerindeki yönetim ve evlilik sona erdiğinde paylaşım esaslarını düzenleyen sistemdir.

Kısa açıklamayı aç Aile ve miras

Uzaklaştırma kararı

Şiddet veya şiddet tehlikesine karşı 6284 sayılı Kanun kapsamında verilebilen koruyucu ya da önleyici tedbirlerden biridir.

Kısa açıklamayı aç Aile ve miras

Veraset ilamı

Mirasçıların kim olduğunu ve yasal miras paylarını gösteren mirasçılık belgesidir.

Kısa açıklamayı aç Aile ve miras

Saklı pay

Kanunun belirli mirasçılar için mirasbırakanın tasarrufuna karşı koruduğu miras payıdır.

Kısa açıklamayı aç Aile ve miras

Tenkis

Saklı payı ihlal eden bazı kazandırmaların kanuni sınıra indirilmesini amaçlayan miras hukuku talebidir.

Kısa açıklamayı aç Aile ve miras

Ortaklığın giderilmesi

Paylı veya elbirliği mülkiyetindeki mal üzerindeki ortaklığın paylaşma ya da satış yoluyla sona erdirilmesi sürecidir.

Kısa açıklamayı aç Aile ve miras

Ecrimisil

Bir malı haklı ve geçerli bir nedene dayanmadan kullanan kişiden istenebilen kullanım karşılığı için kullanılan kavramdır.

Kısa açıklamayı aç Aile ve miras

Kat irtifakı

Yapılmakta veya ileride yapılacak bir yapının bağımsız bölümleri üzerinde arsa payına bağlı olarak kurulan haktır.

Kısa açıklamayı aç Ceza

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması

Belirli koşullarda kurulan hükmün açıklanmasının denetim süresi boyunca geri bırakılmasına ilişkin ceza muhakemesi kurumudur.

Kısa açıklamayı aç Ceza

Uzlaştırma

Kanunda sayılan bazı suçlarda şüpheli ile mağdurun uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşma imkânını değerlendirdiği süreçtir.

Kısa açıklamayı aç Ceza

Taksir

Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle öngörülmeyen bir sonucun meydana gelmesine ilişkin kusur biçimidir.

Kısa açıklamayı aç Ceza

Etkin pişmanlık

Kanunun açıkça düzenlediği bazı suçlarda, suç sonrasındaki belirli davranışlara hukuki sonuç bağlayan kurumdur.

Kısa açıklamayı aç Ceza

Adli olgu

Sağlık veya başka bir mesleki değerlendirmede suç, kaza ya da yargısal inceleme ihtimali bulunan olay için kullanılan uygulama terimidir.

Kısa açıklamayı aç Veri ve şirket

Kişisel veri

Kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgidir.

Kısa açıklamayı aç Veri ve şirket

Veri sorumlusu

Kişisel verilerin işleme amaç ve vasıtalarını belirleyen, veri kayıt sisteminin kurulması ve yönetiminden sorumlu gerçek veya tüzel kişidir.

Kısa açıklamayı aç Veri ve şirket

Açık rıza

Belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rızadır.

Kısa açıklamayı aç Veri ve şirket

Ticari sır

Bir işletmeye rekabet üstünlüğü sağlayabilen, kamuya açık olmayan ve korunması için makul önlem alınan ticari bilgidir.

Kısa açıklamayı aç Veri ve şirket

İmza sirküleri

Tüzel kişiyi temsile yetkili kişilerin ve imza biçimlerinin noterlikçe onaylı örneğini gösteren belgedir.

Kısa açıklamayı aç Veri ve şirket

Pay devri

Bir şirketteki payın tamamının veya bir bölümünün başka kişiye geçirilmesidir.

Kısa açıklamayı aç Veri ve şirket

Genel kurul

Şirket ortak veya pay sahiplerinin kanunda ve esas sözleşmede belirtilen konularda karar aldığı organdır.

Kısa açıklamayı aç Sözleşme

Azil

Bir temsilciye veya vekile verilen yetkinin geri alınmasıdır.

Kısa açıklamayı aç Kira

Tahliye taahhüdü

Kiracının kiralananı belirli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlendiği belgedir.

Kısa açıklamayı aç Yargılama

Görev

Bir uyuşmazlığa hangi tür mahkemenin bakacağını belirleyen usul kuralıdır.

Kısa açıklamayı aç Yargılama

Yetki

Görevli mahkemeler arasından uyuşmazlığın hangi yerdeki mahkemede görüleceğini belirleyen usul kuralıdır.

Kısa açıklamayı aç Yargılama

Dava dilekçesi

Davacının tarafları, olayları, hukuki talebini ve dayandığı delilleri mahkemeye sunduğu başlangıç belgesidir.

Kısa açıklamayı aç Yargılama

Cevap dilekçesi

Davalının dava dilekçesindeki iddia ve taleplere karşı açıklamalarını ve savunma dayanaklarını mahkemeye sunduğu belgedir.

Kısa açıklamayı aç Yargılama

Feragat

Davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçtiğini mahkemeye bildirmesidir.

Kısa açıklamayı aç Yargılama

Sulh

Tarafların aralarındaki uyuşmazlığı karşılıklı iradeleriyle kısmen veya tamamen sona erdirmesidir.

Kısa açıklamayı aç Yargılama

Kesin hüküm

Aynı taraflar, aynı dava sebebi ve aynı talep hakkında yeniden yargılama yapılmasını engelleyebilen nihai yargısal sonuçtur.

Kısa açıklamayı aç İcra

İcra şikâyeti

İcra veya iflas organının kanuna aykırı olduğu ileri sürülen işlemine karşı icra mahkemesinden denetim istenmesidir.

Kısa açıklamayı aç İcra

İstihkak

Haczedilen malın borçluya değil üçüncü bir kişiye ait olduğunun ileri sürüldüğü icra hukuku uyuşmazlığıdır.

Kısa açıklamayı aç İcra

Kambiyo senedi

Kanunun özel şekil ve unsur bağladığı bono, poliçe ve çek gibi kıymetli evraktır.

Kısa açıklamayı aç İcra

Aciz belgesi

Takip sonunda alacağın tahsil edilemeyen bölümünü ve borçlunun ödeme gücü durumunu gösteren icra belgesidir.

Kısa açıklamayı aç Aile ve miras

Aile konutu

Eşlerin aile yaşamını birlikte sürdürdüğü ve kanunun bazı işlemler için özel koruma öngördüğü konuttur.

Kısa açıklamayı aç Aile ve miras

Çocukla kişisel ilişki

Velayet kendisine verilmeyen ebeveyn ile çocuk arasında görüşme ve iletişim düzenini belirleyen hukuki ilişkidir.

Kısa açıklamayı aç Aile ve miras

İştirak nafakası

Velayet kendisine verilmeyen ebeveynin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine mali gücü oranında katılmasını sağlayan nafakadır.

Kısa açıklamayı aç Aile ve miras

Yoksulluk nafakası

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru diğer eşten daha ağır olmayan eş lehine koşulları varsa hükmedilebilen nafakadır.

Kısa açıklamayı aç Aile ve miras

Edinilmiş mallara katılma

Evlilik süresinde emek karşılığı edinilen malların, rejim sona erdiğinde kanundaki esaslarla tasfiyesini düzenleyen yasal mal rejimidir.

Kısa açıklamayı aç Çalışma

Haklı nedenle fesih

İş ilişkisinin devamını dürüstlük kuralına göre çekilmez kılan kanuni bir nedenle sözleşmenin derhâl sona erdirilmesidir.

Kısa açıklamayı aç Sözleşme

Zamanaşımı

Bir hakkın kanunda öngörülen süre içinde ileri sürülmemesi hâlinde, borçluya ifadan kaçınma imkânı verebilen süredir.

Kısa açıklamayı aç Yargılama

Hak düşürücü süre

Kanundaki süre içinde kullanılmayan bir hakkın artık ileri sürülememesine yol açabilen süredir.

Kısa açıklamayı aç Tüketici

Ayıplı hizmet

Sözleşmede belirlenen veya objektif olarak beklenen niteliğe uygun sunulmayan tüketici hizmetidir.

Kısa açıklamayı aç Veri ve şirket

Veri işleyen

Veri sorumlusunun verdiği yetkiye dayanarak onun adına kişisel veri işleyen gerçek veya tüzel kişidir.

Kısa açıklamayı aç Veri ve şirket

Anonim şirket

Sermayesi paylara bölünmüş ve ortakların kural olarak yalnız taahhüt ettikleri sermaye payıyla şirkete karşı sorumlu olduğu ticaret şirketidir.

Kısa açıklamayı aç Veri ve şirket

Limited şirket

Bir veya daha çok kişi tarafından kurulan, esas sermayesi paylara bölünmüş ticaret şirketidir.

Kısa açıklamayı aç Veri ve şirket

Yönetim kurulu

Anonim şirketin yönetim ve temsilinden sorumlu zorunlu organıdır.

Kısa açıklamayı aç