Akar Nedir?

Konuya özel açıklama

Akar, tarihî hukuk dilinde taşınmaz malı, özellikle araziyi ifade eden bir terimdir. Günlük kullanımda ise çoğunlukla kiraya verilerek gelir sağlayan ev, dükkân veya benzeri taşınmazlar için kullanılır. Kelimenin anlamı, geçtiği belgenin konusu ve dönemine göre değerlendirilmelidir.

Hukukî anlamdaki akarın mutlaka o anda kiraya verilmiş veya düzenli gelir getiriyor olması gerekmez. Eski bir belgede akar olarak anılan taşınmazın boş bulunması, bu nitelemeyle çelişmez. Günümüz hukukunda taşınmaz mülkiyetinin konuları Türk Medenî Kanunu m.704'te düzenlenir; akar sözcüğü tek başına ayrı bir mülkiyet hakkı yaratmaz.

Vakıf hukukunda terimin daha özel bir kullanımı vardır. Vakfın hizmetlerinin giderlerini karşılamak üzere gelir sağlaması amaçlanan taşınmazlar akar olarak adlandırılır. İnsanların doğrudan yararlanmasına ayrılan hayrat ile bunların devamını destekleyen gelir kaynakları arasındaki ayrım bu bağlamda önem taşır.

Bir taşınmazın akar olarak adlandırılması, sahibine kesintisiz kira geliri veya değer artışı sağlamaz. Ayrıca her kira geliri için aynı beyan ve vergi sonucu doğmaz. Gelirin niteliği, ilgili yılın kuralları, istisnalar, beyan sınırları ve vergi kesintisi uygulaması dikkate alınır. Bu nedenle sözcüğün tanımı, bütün maliklerin aynı biçimde vergi ödeyeceği veya yatırımın belirli bir getiri sağlayacağı yönündeki genellemelerden ayrı tutulmalıdır.