Akd-i Sahih Nedir?

Konuya özel açıklama

Akd-i sahih, geçerlilik koşullarını taşıyan akit anlamında kullanılan tarihî bir hukuk terimidir. İslâm hukukunda sözleşmenin unsurları ile bunlara ilişkin koşulların hukuk düzenine uygunluğunu anlatır. Buradaki sahihlik, metnin kusursuz yazılmış olması veya uygulamada hiçbir uyuşmazlık çıkmaması anlamına gelmez.

Günümüz Türk hukukunda bir sözleşmenin kurulması ve geçerliliği, Türk Borçlar Kanunu ile sözleşmenin türüne ilişkin özel hükümlere göre değerlendirilir. TBK m.1 uyarınca tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamaları sözleşmeyi kurar. Geçerlilik incelemesinde tarafların ehliyeti, varsa temsil yetkisi, şekil şartları ve sözleşmenin içeriği gibi unsurlar da önem taşır.

TBK m.12'ye göre kanun aksini öngörmedikçe sözleşmelerin geçerliliği belirli bir şekle bağlı değildir; kanunî geçerlilik şekli aranan hâllerde buna uyulmalıdır. Taraflar içeriği kanunî sınırlar içinde belirleyebilir (m.26). Emredici hükümlere, ahlaka, kamu düzenine veya kişilik haklarına aykırı yahut konusu imkânsız sözleşmeler kesin hükümsüzdür (m.27).

Her hata aynı sonucu doğurmaz. Örneğin TBK m.31, basit hesap yanlışlıklarının sözleşmenin geçerliliğini etkilemediğini, düzeltilmeleriyle yetinileceğini düzenler. Bu nedenle akd-i sahihi hiçbir hata içermeyen sözleşme olarak tanımlamak isabetli değildir. Eski metindeki terimin anlamıyla somut bir sözleşmenin güncel hukuk bakımından değerlendirilmesi ayrı tutulmalıdır.