Amme Nedir?

Konuya özel açıklama

Kelimenin anlamı

Amme, “kamu” anlamına gelen Arapça kökenli bir sözcüktür. Hukuk metinlerinde toplumun geneline veya kamusal alana ilişkin kavramlarda kullanılır. Eski tarihli belgelerde sık görülür; bazı yürürlükteki kanunların adında da yaşamaktadır.

Hukukta hangi ifadelerde kullanılır?

“Amme hukuku” kamu hukukunu, “amme hizmeti” kamu hizmetini, “amme menfaati” kamu yararını ifade eder. “Amme davası” ise güncel dilde kamu davası olarak anılır. Bu terimler birbirinin yerine kullanılmaz; kelimenin yanına gelen ifade, hangi hukuki kurumdan söz edildiğini belirler.

Amme alacağı ne demektir?

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, kamu alacaklarının takip ve tahsilini düzenleyen temel kanunlardan biridir. Kanunun 1. maddesinde vergi, resim, harç, bazı cezalar ve bunlara bağlı gecikme zammı veya faiz gibi alacaklar sayılır. Özel kanunların 6183 sayılı Kanun’a yaptığı göndermeler de önemlidir.

Bir kamu idaresinin alacaklı olması, bütün alacaklarının aynı tahsil usulüne tabi olduğu anlamına gelmez. Sözleşmeden, haksız fiilden veya sebepsiz zenginleşmeden doğan alacaklar ile özel kanun hükümleri ayrıca değerlendirilir. Bu nedenle bir belgede “amme alacağı” yazıyorsa, borcun kaynağı ve uygulanacak özel düzenleme incelenmelidir.

Kısaca, “amme” kelimesinin sade karşılığı kamudur. Hak, borç veya başvuru yolunu belirlemek için sözcüğün tek başına anlamından çok, kullanıldığı tam hukuki ifadeye bakılır.