Bu rehber kimler için?

Genel bilgilendirmedir. Somut olayda belgeler, özel hükümler ve güncel resmî metinler ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynak ve inceleme kaydına git ↓

Kısa cevap

Dava şartı arabuluculuk, kanunun belirli uyuşmazlıklar için mahkemeye gitmeden önce arabulucuya başvurmayı istemesidir. Tarafların anlaşması zorunlu değildir. Hangi kuralın uygulanacağı talebin adına tek başına bakılarak değil, uyuşmazlığın konusu ve talep edilen hukuki sonuç üzerinden belirlenir. 6325 sayılı Kanun m. 18/A, kanunla zorunlu kılınan hallerin temel usulünü düzenler.

İş uyuşmazlıkları

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3, işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade davalarında başvuruyu dava şartı yapar. Aynı alacak ve tazminatla ilgili itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları da m. 3 kapsamındadır (7445 sayılı Kanun m. 41; 1 Eylül 2023 yürürlüğü). Buna karşılık iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ve bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları bu zorunluluğun dışındadır. İş ilişkisiyle ilgisi olan her talebin aynı yola tabi olduğu varsayılmamalıdır.

Ticari davalar

Türk Ticaret Kanunu m. 5/A, konusu bir miktar para olan belirli ticari alacak ve tazminat davaları ile itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava öncesi arabuluculuk öngörür. Her şirket uyuşmazlığı otomatik olarak bu kapsama girmez. Davanın ticari niteliği, talep türü ve para konusu birlikte kontrol edilmelidir.

BU KONU DOSYANIZLA BAĞLANTILIYSA

İlk görüşme için yalnız genel çerçeveyi paylaşın.

Konuyu, taraf sıfatınızı ve varsa süreli bir bildirimi belge göndermeden kısaca belirtebilirsiniz. İş kabulü, kapsam ve ücret; menfaat çatışması kontrolünden sonra ayrıca yazılı olarak belirlenir.

Bu konuyla görüşme taslağı hazırlayınWhatsApp'ta konu taslağını açınGörüşme talebi hazırlayın
İlk mesajda kimlik numarası, dosya belgesi, sağlık verisi veya üçüncü kişilere ait gereksiz bilgi göndermeyin. Bu temas tek başına avukatlık ilişkisi veya iş kabulü oluşturmaz.

Tüketici davaları

6502 sayılı Kanun m. 73/A, tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıkları kural olarak dava şartı arabuluculuğa bağlar; ancak aynı madde tüketici hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıkları, heyet kararına itirazları, belirli kamu yararı ve toplu davaları ve taşınmazın aynına ilişkin tüketici işlemlerini istisna tutar. Önce talebin hakem heyetine mi tüketici mahkemesine mi ait olduğu belirlenmelidir. Parasal görev sınırı yıldan yıla değişebileceğinden başvuru tarihinde güncel sınır kontrol edilmelidir.

Kira, ortaklık, kat mülkiyeti ve komşuluk

6325 sayılı Kanun m. 18/B, kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıkları, taşınır veya taşınmazların paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesini, Kat Mülkiyeti Kanunu ile komşu hakkından doğan uyuşmazlıkları sayar. Kiralanan taşınmazın İcra ve İflas Kanunu uyarınca ilamsız icra yoluyla tahliyesi bu kira başlığındaki istisnadır. Aynı taşınmazla ilgili farklı taleplerin yolu değişebilir; dava ve icra işlemini karıştırmamak gerekir.

Başvuru ve son tutanak

İlgili dava şartı varsa başvuru, dava açılmadan önce yapılır. Anlaşmaya varılamadığında arabulucu son tutanağı düzenler; dava açılırken bunun usulüne uygun şekilde sunulması gerekir (6325 sayılı Kanun m. 18/A). Arabulucu tarafların yerine karar vermez. Süreler ve görevli yer özel kurallara bağlıdır; başvuru öncesinde istem türü ve zamanaşımı belgeleri kontrol edilmelidir. Başvuru, uyuşmazlığa göre yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna, büro yoksa görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne yapılır. Son tutanak dava dilekçesine eklenmemişse bir haftalık kesin tamamlama süresi verilir; arabulucuya hiç başvurulmamış olması bundan ayrıdır. Özel kanunun zorunlu tahkim veya başka bir alternatif çözüm yolu öngördüğü ya da tahkim sözleşmesi bulunduğu hallerde 6325 m. 18/A’daki dava şartı hükümleri uygulanmaz.

Üç soruda kapsam kontrolü

(1) Talebin türü nedir ve hangi mahkeme veya başvuru yolu görevli? (2) İlgili özel kanun bu talebi açıkça dava şartına bağlamış mı? (3) Aynı maddede bir istisna var mı? Bu üç soru özellikle birden fazla talebin bulunduğu dosyalarda ayrı ayrı yanıtlanmalıdır.

Hangi bilgi, hangi kaynağa dayanıyor?

Kaynaklar, kapsam ve güncellik notları aşağıda gösterilir.

Kaynak kontrol tarihi: 10.10.2026. Mevzuat ve uygulama değişebileceğinden işlem tarihinde güncel resmî metinler ile somut olayın koşulları kontrol edilmelidir.

Sorumluluk reddi ve kullanım beyanı

Bu yayın genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye veya dosyaya özgü hukuki görüş, hukuki hizmet ya da sonuç garantisi değildir. Mevzuat ve uygulama değişebilir; somut olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

İçeriği okumak, video izlemek, belge oluşturmak veya aracı kullanmak avukatlık ilişkisi kurmaz. Süreli işlemler için bu siteden yanıt veya randevu onayı beklemeyin. Bu beyan emredici mevzuattan doğan ve hukuken sınırlandırılamayan yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.

Yayın ve kullanım ilkeleri ↗

MESLEKİ VE İLETİŞİM BİLGİLERİ

Av. Mertcan Turan

İzmir Barosu · Sicil 17004 · Bornova, İzmir

Mesleki bilgileri görüntüle ↗0530 117 28 77
Bu bölüm yalnız kimlik ve iletişim bilgisi sunar. İçeriğin okunması avukatlık ilişkisi kurmaz; sonuç veya hizmet taahhüdü içermez.
Av. Mertcan TuranMertcan Turan Hukuk ve Danışmanlık OfisiBornova · İzmir