Bi-n-netîce: Sonuç Olarak, Netice İtibarıyla

Giriş

Bi-n-netîce, “sonuç olarak” veya “netice itibarıyla” anlamında kullanılan eski bir ifadedir. Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü de terimi netice veya sonuç bildiren bu anlamıyla açıklar. Önceki cümlelerde anlatılan olaylardan ya da değerlendirmelerden ulaşılan sonucu ifade etmeye yarar.

Hukuki metindeki işlevi

Bir dilekçede bi-n-netîce sözcüğü, anlatılan gerekçelerin ardından ileri sürülen talebi başlatabilir. Bir kararda ise önceki değerlendirmeden varılan sonuca geçişi gösterebilir. Ancak kelimenin kendisi bağımsız bir hukuk kuralı değildir. Kullanılması, bir talebi haklı hâle getirmez veya bir karara ayrıca bağlayıcılık kazandırmaz.

Metni okurken yalnızca bu ifadeden sonraki cümleyi almak yeterli olmayabilir. Cümlenin kimin görüşünü aktardığı, önceki gerekçeler ve belgenin bütünü birlikte incelenmelidir. Örneğin kararın içinde tarafın iddiası özetleniyor olabilir; bu bölüm mahkemenin benimsediği sonuçla aynı şey değildir.

Hüküm sonucuyla farkı

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesi, hukuk mahkemesi kararının içeriğini ve sonuç bölümünde haklarla borçların açık biçimde gösterilmesini düzenler. Bi-n-netîce, bu zorunlu içeriğin yerine geçen bir söz değildir. Bir kararın neye hükmettiği, hangi hakları tanıdığı veya hangi borçları yüklediği kararın ilgili bölümlerinden anlaşılır.

Varsayımsal örnek

Bir dilekçede “Belgeler dosyaya sunulmuştur; bi-n-netîce talebimizin kabulünü isteriz” denildiğini düşünelim. Cümle, sade Türkçeyle “Belgeler dosyaya sunulmuştur; sonuç olarak talebimizin kabulünü isteriz” biçiminde okunabilir. Bu örnek bir mahkeme kararı değildir ve talebin mutlaka kabul edileceği anlamına gelmez.

Güncel bir metin hazırlarken çoğu durumda “sonuç olarak” demek yeterlidir. Eski ifadeyi sadeleştirirken talebin, gerekçenin veya kararın esas içeriği değiştirilmemelidir.