Düğünde takılan altınlar kimin? Yargıtay'ın 2024 ölçütü ve ispat

İnceleme metni

Düğünde verilen her altın için “kim takarsa taksın kadına aittir” veya “takılan kişinin cinsiyetine bakılır ve konu biter” şeklinde tek adımlı bir cevap güvenilir değildir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 04.04.2024 tarihli, 2023/5704 E., 2024/2402 K. sayılı kararında izlenen sırada önce eşler arasında paylaşım anlaşması, sonra kanıtlanan yerel örf ve âdet incelenir. Bunlar yoksa eşlerden hangisine takıldığı veya verildiği ve eşyanın niteliği değerlendirilir. Bu karar, başka tarihteki her uyuşmazlığın delillerini veya sonucunu peşinen belirlemez.

Aidiyet nasıl belirlenir?

Eşlerin takılar hakkında açık bir anlaşması varsa kapsamı ve geçerliliği incelenir. Anlaşma yoksa “bizim bölgede böyle yapılır” iddiasının gerçekten yerel örf ve âdet niteliğinde olup olmadığı ispatlanmalıdır. Böyle bir belirleme yapılamazsa 2024 kararındaki kural, ekonomik değer taşıyan şeyin kime takıldığı veya verildiğidir. Bir eşe takılmış olsa bile karşı cinse özgü ziynet, o cinse verilmiş sayılabilir; eşyanın hangi cinse özgü olduğu tartışmalıysa bilirkişi incelemesi gerekebilir. Düğün görüntüsünde altını takanın kimliği ile altının kime takıldığı birbirinden farklı sorulardır. Ortak takı sandığına veya torbasına konulan eşyada karardaki ayrım şudur: belirli cinse özgü eşya o cinse ait kabul edilir; her iki cinse uygun eşya ise eşlerin ortak malı olarak değerlendirilir. Sandığa kimin koyduğu, eşyanın niteliği ve aksine anlaşma veya ispatlanan örf ayrıca incelenmelidir.

Türk Medeni Kanunu m.220 kişisel mallara, m.222 ise belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu ileri sürenin bunu ispatına ilişkin temel kuralları içerir. Düğün takısı tartışmasında hangi eşyanın var olduğu, niteliği ve kime verildiği ile daha sonra kimin zilyetliğinde kaldığı ayrı aşamalardır. “Düğün masrafına harcandı” savunmasında kimin onay verdiği, ne kadar altının ne zaman bozdurulduğu ve paranın nerede kullanıldığı açıklanmalıdır; harcama iddiası tek başına mülkiyeti değiştirmez.

Talep etmek için hangi deliller gerekir?

Takıları tek tek listeleyin: bilezik sayısı ve ayarı, çeyrek veya gram altın adedi, para ve diğer değerler. Düğün videosu ve fotoğrafları takılma anını; kuyumcu veya banka kaydı bozdurmayı; mesajlar teslim, emanet veya iade vaadini; tanıklar gördükleri olayı gösterebilir. Görüntünün varlığı, takının ayrılık gününde kimin elinde kaldığını tek başına ispatlamayabilir. Kadına özgü ziynetin olağan olarak kadının zilyetliğinde bulunduğu kabulünden hareketle, bunların kendisinde olmadığını ileri süren kadın eş, ziynetin varlığını ve elinde bulunmadığını ispatlamalıdır. Ancak 2024 kararının somut olayında erkeğin takıları geri getireceğine ilişkin inkâr edilmeyen mesajı ve sonradan iade edildiği yönündeki kanıtlanmamış savunması karşısında iadenin ispatı ona düşmüştür. Bu, her ziynet dosyasında ispat yükünün otomatik yer değiştirdiği anlamına gelmez.

Talep, koşullarına göre boşanma davasında veya ayrı bir alacak davasında ileri sürülebilir. Dilekçede mümkünse eşyanın aynen iadesi, mümkün değilse değerinin tahsili istemi; eşyanın listesi, miktarı ve delilleri açık kurulmalıdır. Bir anlaşmalı boşanma protokolü imzalanacaksa ziynetlerin akıbeti ve varsa vazgeçilen haklar muğlak bırakılmamalıdır. Zamanaşımı için bütün ziynet uyuşmazlıklarına aynı başlangıç tarihini veya aynı süreyi uygulamayın; talebin hukuki niteliği ve evliliğin durumu somut olayda değerlendirilir.

2024 kararının sonucu: Daire, somut dosyada ziynet alacağının reddini ve buna bağlı vekâlet ücretini bozmuş; temyiz edilen diğer yönleri onamıştır. Bu bozma, her ziynet talebinin kabul edildiği anlamına gelmez. Yeniden yargılamada deliller ve bozmanın kapsamı somut dosyaya göre değerlendirilir.

Kaynaklar

• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 04.04.2024, 2023/5704 E., 2024/2402 K., resmî UYAP tam karar metni, özellikle V.C.3 ve VI; bağımsız hukuk incelemesinde 10.10.2026 tarihinde okundu. Daire, ziynet talebinin reddini ve buna bağlı vekâlet ücretini bozmuş, incelenen diğer kısımları onamıştır. Karardaki anlaşma, ispatlanan örf, alıcı, cinse özgülük ve ortak sandık ayrımları bu metinde kendi kapsamlarıyla kullanıldı.
• Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu PDF, m.220 ve 222; iki madde resmî metinden doğrudan okundu, 10.10.2026. UYAP mevzuat kaydı da kontrol edildi.