Bu rehber kimler için?
Genel bilgilendirme; somut işlem için hukuki görüş veya sonuç garantisi değildir.
Kaynak ve inceleme kaydına git ↓Kısa cevap
Deniz hukuku kapsamında gemi alım satımı, geminin sicil ve bayrak durumuna göre farklı hukuki işlemler gerektirir. Satış öncesinde uygulanacak kayıt rejiminin belirlenmesi önem taşır.
1. Sözleşme ve Tescil
Türk gemi siciline kayıtlı geminin mülkiyetinin devri için tarafların devir konusunda anlaşması ve zilyetliğin alıcıya geçirilmesi gerekir. Devir anlaşması yazılı olarak yapılmalı ve imzalar noterce onaylanmalıdır; anlaşma gemi sicil müdürlüğünde de yapılabilir. Malik değişikliği gemi siciline bildirilir. Satış yoluyla devirde bu tescil, mülkiyetin geçişinin kurucu şartı değildir. Özel hükümler saklıdır. [1]
Türk gemi siciline kayıtlı olmayan Türk gemilerinde taşınır mülkiyetine ilişkin hükümler uygulanır. On sekiz gros tonilato ve üzerindeki ticaret gemilerinin tescili zorunludur. Bağlama kütüğüne veya Türk Uluslararası Gemi Siciline ilişkin özel düzenlemeler ayrıca dikkate alınmalıdır. [1, 2]
2. Teknik ve Hukuki Kontroller
İşlem öncesinde geminin teknik durumuna ilişkin raporlar, sigorta koşulları, vergi ve harç yükümlülükleri incelenmelidir. Sicil kayıtları yanında ipotek, haciz ve gemi alacaklısı hakları da araştırılmalıdır. Olağan satış, mevcut ipotekleri ve kanuni rehin haklarını kendiliğinden kaldırmaz. [1]
3. Uluslararası Düzenlemeler
Yabancılık unsuru bulunan işlemlerde uygulanacak hukuk, bayrak, sicil ve vergi yükümlülükleri somut işleme göre değerlendirilmelidir. MÖHUK m.22 uyarınca deniz taşıma araçları üzerindeki ayni haklar, kural olarak ayni hakların tescil edildiği sicilin bulunduğu ülke hukukuna; böyle bir sicil yoksa bağlama limanının bulunduğu ülke hukukuna tabidir. [3]
Deniz hukuku alanındaki gelişmeler gemi alım satım süreçlerini etkileyebilir. Bu nedenle işlemin özelliklerine uygun hukuki inceleme yapılması ve ilgili düzenlemelerin takip edilmesi önemlidir.
Av. Mertcan Turan | İzmir Hukuk Bürosu Bornova / İzmir Bu içerik, deniz hukuku alanında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut işlem için hukuki görüş yerine geçmez.
Hangi bilgi, hangi kaynağa dayanıyor?
Kaynaklar, kapsam ve güncellik notları aşağıda gösterilir.
- Adalet Bakanlığı UYAP: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ↗
m.957, 964, 995, 997, 1001; ipotek ve gemi alacaklısı hakları için m.1014–1015, 1044–1050, 1321/5, 1326. Atıf yapılan hükümler, 7 Ekim 2026 tarihinde sunulan resmî konsolide metin ve değişiklik tablosuyla karşılaştırıldı. · Kaynak kaydı: 2026-10-07
- Foça Liman Başkanlığı: Bağlama kütüğü işlemlerinde istenen belgeler ↗
Bağlama kütüğünün ayrı işlem rejimi ve noter satış belgesi. · Kaynak kaydı: 2026-10-07
- TBMM: 5718 sayılı MÖHUK ↗
m.22. Kabul edildiği metindir; TBMM sonraki değişiklikleri içermediğini belirtir. · Kaynak kaydı: 2026-10-07
Yayın onayı: Av. Mertcan Turan tarafından verilmiştir. Yayın onayı ile kaynakların güncellik kontrolü farklıdır. Kaynak kayıtlarındaki tarih ve sınırlamaları inceleyin; işlem öncesinde yürürlükteki mevzuatı doğrulayın.
Sorumluluk reddi ve kullanım beyanı
Bu yayın genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye veya dosyaya özgü hukuki görüş, hukuki hizmet ya da sonuç garantisi değildir. Mevzuat ve uygulama değişebilir; somut olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.
İçeriği okumak, video izlemek, belge oluşturmak veya aracı kullanmak avukatlık ilişkisi kurmaz. Süreli işlemler için bu siteden yanıt veya randevu onayı beklemeyin. Bu beyan emredici mevzuattan doğan ve hukuken sınırlandırılamayan yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.
Yayın ve kullanım ilkeleri ↗MESLEKİ VE İLETİŞİM BİLGİLERİ
Av. Mertcan Turan
İzmir Barosu · Sicil 17004 · Bornova, İzmir
Bu bölüm yalnız kimlik ve iletişim bilgisi sunar. İçeriğin okunması avukatlık ilişkisi kurmaz; sonuç veya hizmet taahhüdü içermez.
Mertcan Turan Hukuk ve Danışmanlık OfisiBornova · İzmir