Hakkımda şikâyet varsa ne yapmalıyım?

Konuya özel açıklama

Hakkınızda şikâyet bulunması, suçun işlendiğinin kanıtlandığı veya mutlaka dava açılacağı anlamına gelmez. İlk adım, iddiayı ve varsa resmî çağrıyı doğrulamak, hangi sıfatla çağrıldığınızı öğrenmek ve ifade öncesinde haklarınızı bilmektir.

Şikâyetten sonra süreç nasıl işler? Cumhuriyet savcısı, bir suçun işlendiği izlenimini veren durumu öğrendiğinde gerçeği araştırır. Soruşturmanın başlaması ile iddianame düzenlenmesi aynı eşik değildir: İddianame için soruşturma sonunda yeterli şüphe gerekir. Açıkça suç oluşturmayan veya soyut ve genel ihbar ve şikâyetlerde CMK m. 158/6 uyarınca soruşturma yapılmasına yer olmadığı kararı verilebilir; bu durumda şikâyet edilen kişiye şüpheli sıfatı verilmez.

Soruşturma, suç şüphesinin yetkili makamlarca öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar sürer. Kovuşturma, iddianamenin kabulüyle başlar. Savcı hem aleyhe hem lehe delilleri toplamakla yükümlüdür. Her şikâyet doğrudan mahkeme duruşmasına dönüşmez.

İfade vermeden önce

• Çağıran birimi, dosya numarasını, çağrının nedenini ve tanık mı şüpheli mi olduğunuzu doğrulayın. Bu yazı şüpheli haklarını anlatır; tanıkların yükümlülükleri farklıdır.
• Müdafi yardımından yararlanabilirsiniz. Müdafi seçebilecek durumda olmadığınızı bildirip yardım istemeniz hâlinde müdafi görevlendirilir. Kanunda sayılan zorunlu müdafilik hâlleri ayrıca uygulanır.
• İsnat edilen suçun açıklanmasını isteyin. Yüklenen suç hakkında açıklama yapmama hakkınız vardır. Kimliğinize ilişkin soruları doğru cevaplama yükümlülüğü bundan ayrıdır.
• Lehinize olabilecek belge ve tanık bilgilerini belirleyin. Hukuka uygun şekilde elinizde bulunan kayıtları değiştirmeden saklayın; başkasını etkilemeye veya delilleri ortadan kaldırmaya çalışmayın.
• İfade tutanağını okuyun. Söylemediğiniz bir ifade veya eksiklik varsa düzeltilmesini isteyin.

Dosyayı incelemek mümkün mü? CMK m. 153 müdafiin dosyayı incelemesini ve örnek almasını düzenler. Kanunda sayılan soruşturmalarda, gerekli koşullarla hâkim tarafından kısıtlama kararı verilebilir. Bu nedenle dosyanın tamamının her durumda ve her kişiye sınırsız biçimde açık olduğu söylenemez. Şüphelinin ifade tutanağı ve bilirkişi raporları gibi kanunda belirtilen belgeler bakımından kısıtlamanın sınırları da vardır.

Çağrıyı görmezden gelmeyin Usulüne uygun ifade veya sorgu çağrısına gelinmemesi zorla getirme sonucunu doğurabilir. Tarih ve birimi kaydedin; mazeretiniz varsa ilgili makama usulüne uygun bildirim yapın. Şikâyetten vazgeçmenin sonucu da suçun şikâyete bağlı olup olmadığına ve dosyanın aşamasına göre değişir.

Bu metin genel bilgilendirmedir. Yakalama, gözaltı, ifade çağrısı veya süreli bir karar varsa dosyaya özgü hukuki yardım geciktirilmemelidir.