İmar planı değişikliği hangi şartlara bağlıdır?

Konuya özel açıklama

İmar planı değişikliği, mevcut planın tek bir parsel için yeniden çizilmesinden ibaret değildir. Yürürlükteki nazım ve uygulama planı, teklif paftası, plan notları ve gerekçe raporu birlikte okunmalıdır. Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği m.26/1, değişikliğin planın ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü ve sosyal-teknik altyapı dengesini bozmamasını; kamu yararına yönelik teknik ve nesnel gerekçeye dayanmasını ister. Parsel malikinin ekonomik yararı, bu gerekçenin tek başına yerini tutmaz.

Yoğunluk ve sosyal donatı birlikte nasıl incelenir?

Park, okul, sağlık alanı veya teknik altyapı gibi kullanımların kaldırılması, küçültülmesi ya da yerinin değiştirilmesi m.26/2–3'teki daha özel koşullara bağlıdır. Yönetmelik, sosyal ve teknik altyapı standartlarının düşürülmemesini esas alır; zorunlu değişikliklerde ilgili yatırımcı kurumun görüşü, yol dışındaki bazı alanlar için aynı hizmet etki alanında eşdeğer alan ve erişilebilirlik gibi koşullar aranır. Bu yüzden bir yeşil alanın ticarete çevrilmesi, yalnız yeni kullanımın kazancına bakılarak değerlendirilemez.

Emsal, kat adedi veya ifraz şartı değişikliği nüfus yoğunluğunu artırıyorsa m.26/5, artan nüfusun ihtiyacı olan sosyal ve teknik altyapı alanlarının standartlara uygun biçimde ayrılmasını öngörür. Yükseklik artışında silüet ve çevre yapıların etkisi; yoğunluğu artıran veya ulaşım sistemini etkileyen değişikliklerde m.26/7 uyarınca kentsel teknik altyapı etki değerlendirmesi de dosyanın konusudur. Bunların karşılanıp karşılanmadığı harita, hesap ve kurum görüşleriyle gösterilmelidir; soyut “kamu yararı vardır” cümlesi yeterli teknik inceleme değildir.

İlan, itiraz ve yargısal denetim

3194 sayılı İmar Kanunu m.8 ile Yönetmelik m.33, planın ilanı ve ilan süresindeki itirazın çerçevesini düzenler. İptal davası düşünülüyorsa değişikliğin onay kararı, eski/yeni plan paftaları, gerekçe ve etki raporu, askı tutanakları, itiraz ve cevap belgeleri saklanmalıdır. Askıya itiraz ile idari yargıda dava ayrı işlemlerdir. Dava açma gününü burada tek bir “askı bitiminden itibaren 60 gün” formülüyle vermek doğru olmaz; ilan, itiraz, karar ve öğrenme tarihleri somut dosyada hesaplanmalıdır.