İmar planı iptali davası: askı, itiraz ve teknik denetim

Süreci bir bakışta görün

1. 1Plan dosyasını indirin

   Pafta, not, rapor ve kararları birlikte alın.

2. 2Askı takvimini çıkarın

   İlan ve itiraz tarihlerini kaydedin.

3. 3Teknik çelişkiyi bulun

   Üst ölçek ve planlama ilkeleriyle karşılaştırın.

4. 4Dava konusunu sınırlandırın

   Plan ve uygulama işlemini doğru belirleyin.

Birbirine karıştırılmaması gerekenler

Kısa cevap

İmar planı iptali davasında yalnız parselin değer kaybı değil; planlama hiyerarşisi, şehircilik ilkeleri, teknik gereklilik ve kamu yararı incelenir. 1/5.000 nazım plan genel kararları, 1/1.000 uygulama planı parsel düzeyindeki yapılaşma koşullarını gösterir.

Plan dosyasını tam alın

Plan paftası tek başına yeterli değildir. Plan notları, açıklama raporu, kurum görüşleri, meclis/komisyon kararları, askı tutanağı ve varsa önceki plan birlikte incelenmelidir. Bir plan notu, paftadaki kullanım kararının uygulamasını değiştirebilir.

Plan hiyerarşisi

Alt ölçekli plan üst ölçekli plana uygun olmalıdır. Uygulama planının nazım plana, nazım planın çevre düzeni ve üst ölçekli kararlara aykırılığı teknik ve hukuki denetim konusudur. Plan değişikliğinin bütüncül plan yapısını bozup bozmadığı da incelenir.

Askı ve itiraz

Onaylanan planlar kanundaki usulle ilan edilir ve bir ay askıda tutulur. Askı süresindeki itiraz belediye meclisince değerlendirilir. İtirazın dava süresine etkisi ve ret kararı tarihi dikkatle izlenmelidir; başvuru kaydı saklanmalıdır.

Dava yolları

Planın ilanına veya itirazın reddine karşı doğrudan dava gündeme gelebilir. Ayrıca İYUK m. 7/4 kapsamında uygulama işlemi üzerine düzenleyici işlem olan plana da yönelinmesi mümkün olabilir. Hangi plan ve uygulama işleminin birlikte dava edileceği dosyaya göre belirlenir.

Kim dava açabilir?

Taşınmaz maliki, kiracı veya bölgede yaşayan kişi bakımından menfaat bağı aynı güçte olmayabilir. Meslek kuruluşları ve dernekler yönünden amaç, faaliyet alanı ve uyuşmazlık konusu birlikte incelenir. Dava ehliyeti varsayımla değil somut bağla açıklanmalıdır.

Bilirkişi ve keşif

Şehir plancısı, mimar, harita veya diğer uzmanlardan oluşan heyet; ulaşım, donatı dengesi, yoğunluk, eşdeğer alan, plan bütünlüğü ve üst ölçek kararlarını inceler. Bilirkişi raporuna itiraz teknik veri ve plan belgesiyle yapılmalıdır.

İptal ve uygulama

Planın iptali, planın hukuki dayanağını ortadan kaldırır; ancak verilmiş ruhsatlar ve uygulamalar bakımından kazanılmış hak, işlemin kesinleşmesi ve fiilî durum ayrıca incelenir. Dava açılması inşaatı otomatik durdurmaz.

Sonraki adım ve kapsam sınırı

Önce işlem veya başvurunun tam örneğini, tebliğ kaydını ve olay kronolojisini hazırlayın. Süreli bir belge aldıysanız yalnız bu sayfadaki genel bilgiye dayanarak beklemeyin.

Bu içerik genel bilgilendirme ve dosya hazırlığı amacı taşır; hukuki görüş, süre hesabı veya sonuç garantisi değildir. Tebligat, işlem ve başvuru belgeleri görülmeden kesin değerlendirme yapılamaz.

Kaynak ve güncellik

Bu rehberin mevzuat çerçevesi 20.09.2026 tarihinde resmî kanun metinleri üzerinden kontrol edilmiştir. İşlem öncesinde değişiklik ve geçiş hükümleri yeniden doğrulanmalıdır.