Kaçak elektrik kullanım iddiasına karşı abone ne yapabilir?

Konuya özel açıklama

Kaçak elektrik kullanıldığı gerekçesiyle borç çıkarılmışsa önce kaçak tespit tutanağını, ödeme bildirimini, ayrıntılı hesap dökümünü ve varsa sayaç inceleme raporunu isteyin. Bildirimin size ulaştığı günü kaydedin. İtirazınızı ilgili dağıtım şirketine yazılı ve teslimi kanıtlanabilir biçimde yapın; varsa icra ödeme emrini ayrıca değerlendirin.

Kaçak kullanım, usulsüz kullanım ve sayaç arızası

Bu durumların tespiti ve hesaplanması aynı değildir. Dağıtım sistemine müdahale, sayaç dışında hat kullanılması veya tüketimin doğru ölçülmesini engelleyen müdahaleler kaçak kullanım değerlendirmesine konu olabilir. Önceki kullanıcı adına gelen faturaları ödemek gibi abonelik sorunları ise farklı hükümlere tabidir. Sadece düşük tüketim veya mühürdeki bir sorun görülmesi, olayın bütün teknik ve hukuki koşullarını incelemeden kesin sonuç vermeye yetmez. Yönetmelik m.43, tespitin doğru bulgu ve belgelere dayanmasını ve tüketici haklarının korunmasını esas alır. Tespit ve işlemler için fotoğraf veya video kaydı öngörülür; m.42/1-a, b ve c kapsamındaki işlemler ayrıca videoya alınır. [1]

Tutanak ve hesapta neyi kontrol etmelisiniz?

• Tesisat, sayaç seri numarası, adres ve tespit tarihi size ait kayıtlarla örtüşüyor mu?
• Hangi müdahale iddia ediliyor; fotoğraf, video, bağlantı krokisi veya laboratuvar raporu var mı?
• Hesaplanan başlangıç ve bitiş tarihleri, günlük kullanım süresi, güç ve tarife hangi belgelere dayanıyor?
• Eski faturalar, sayaç değişimleri, taşınma veya kira teslim tutanakları ne gösteriyor?
• Kullanım yerinde ilgili dönemde fiilen kim bulunuyordu; abonelik ne zaman başladı veya sona erdi?

Tüketimde azalma varsa boş kalma, faaliyet durması veya cihaz değişikliği gibi açıklamaları belgeleriyle sunun. Sayaca veya mühre kendiniz müdahale etmeyin. Teknik uyuşmazlığın gerektiğinde bilirkişi incelemesiyle açıklığa kavuşturulması istenebilir.

Yazılı itiraz ve diğer başvurular

İtirazda tutanak ve fatura numaralarını, itiraz ettiğiniz tutarı, somut hata iddialarını ve istediğiniz düzeltmeyi açıkça belirtin. Tutanak, hesap ve teknik raporların birer örneğini de talep edin.

Yönetmelik m.47 uyarınca kaçak faturası tespit tarihinden itibaren en geç 3 iş gününde gönderilir ve faturada ödeme için en az 10 gün verilir. Kaçak kullanım, hesaplanan miktar ve süre, tarife veya diğer parametrelere ilişkin itiraz; kanıtlarıyla birlikte bildirim tarihinden itibaren 6 ay içinde yapılabilir. İtiraz en geç 10 iş gününde sonuçlandırılır. Altı aylık itiraz süresi, son ödeme tarihini ertelemez; itiraz ödeme yükümlülüğünü kaldırmaz. Bu süreleri olağan fatura hataları için geçerli kurallarla karıştırmayın. [1]

İtiraz haklı bulunur ve bedel daha önce ödenmişse, iade tutarına ödeme tarihinden itibaren günlük gecikme zammı uygulanır. İtiraz sonuçlanana kadar enerji, itiraza konu tutarın teminata bağlanması şartıyla bağlanabilir; bu otomatik veya teminatsız yeniden bağlantı garantisi değildir. [1]

Şirkete veya EPDK'ya başvuru yapmak, icra ödeme emrine itirazın yerine geçmez; borcun tahsilini veya enerji kesintisini kendiliğinden durdurduğu varsayılmamalıdır. EPDK'nın şikâyet yolu, şirkete yapılan başvuru ve yanıtla birlikte işletilebilir. İcra takibi başlamışsa takip türü, tebliğ tarihi ve itiraz mercii ayrıca belirlenmelidir. [1, 3]

Yasal takip öncesinde 15 günlük bildirim

14 Ocak 2025'te eklenen m.47/4'e göre, kaçak faturası için yasal takipten önce borcun 15 gün içinde ödenmesi ve aksi hâlde yasal tahsil yoluna gidileceği bildirilmelidir. Bildirim yazılı yapılır; iletişim bilgileri varsa ayrıca kalıcı veri saklayıcısıyla gönderilir. Bu kurala aykırı başlatılan işlemler sonlandırılır; oluşan masraf ve giderler tüketiciden istenemez. Ancak tahsil edilemeyen faturayla bağlantılı devam eden kaçak kullanım için son bir yıl içinde bildirim yapılmışsa yeni bildirim aranmaz. Bildirim eksikliği borcun esasının kendiliğinden silindiği anlamına gelmez. [1]

Dava ve ceza soruşturması

Borçlu olmadığının tespiti, ödenen bedelin geri alınması veya geçici hukuki koruma seçenekleri dosyaya göre değerlendirilir. Abonelik sözleşmesi, kullanım amacı, tarafların sıfatı ve talebin hukuki dayanağı görevli mahkemeyi ve dava öncesi başvuru koşullarını etkiler; her kaçak kullanım uyuşmazlığı tüketici hakem heyetine götürülemez.

Dağıtım şirketinin tahakkuku, ceza mahkûmiyeti değildir. Elektriğin sahibinin rızası olmadan ve tüketim miktarının belirlenmesi engellenerek kullanılması iddiası TCK m.163/3 bakımından ayrıca incelenebilir. Ceza soruşturması ile borcun tahsiline ilişkin süreçler birbirinden ayrı takip edilmelidir. [4]

Bu metin genel bilgilendirmedir; belge, tutanak ve tebliğ tarihleri görülmeden borcun kesin olarak kalkacağı veya kesintinin duracağı söylenemez.