Konkordato Talebinde Bulunabilecek Kişiler Kimlerdir ve Süreç Nasıl Başlar?

Konuya özel açıklama

Konkordatoya kimler başvurabilir?

İcra ve İflas Kanunu’nun 285. maddesine göre, vadesi gelen borçlarını ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi bulunan herhangi bir borçlu konkordato talep edebilir. Başvurunun amacı, borçların vadeye bağlanması veya indirim yapılması yoluyla ödenmesini sağlamak ya da muhtemel iflastan kurtulmaktır. Konkordato yalnızca anonim ve limited şirketlere özgü değildir. Şartlarını taşıyan gerçek kişiler ve iflasa tabi olmayan borçlular da başvurabilir.

Borçlunun mutlaka bilanço anlamında borca batık olması aranmaz. Vadesinde ödeme güçlüğü ile borca batıklık farklı durumlardır. Bununla birlikte başvuru, herhangi bir borcu bulunan herkes için koşulsuz koruma sağlamaz. Borçlunun mali durumunu doğru gösteren belgeler ve uygulanabilir bir ödeme önerisi gerekir. Başvuru hakkının bulunması, mühlet veya tasdik kararının kesin olarak verileceği anlamına gelmez.

Alacaklı da süreci başlatabilir mi?

Kanun, iflas talebinde bulunabilecek alacaklıya, gerekçeli dilekçeyle borçlu hakkında konkordato işlemlerinin başlatılmasını isteme imkânı tanır. Bu yetkiyi “her alacaklı, her borçlu için konkordato isteyebilir” şeklinde genişletmek doğru olmaz. Alacaklının iflas isteme yetkisi, borçlunun statüsü ve ileri sürülen gerekçeler değerlendirilir.

Başvuru alacaklıdan gelmişse borçlunun gerekli belgeleri mahkemenin verdiği makul sürede eksiksiz sunması gerekir. Belgelerin hazırlanma giderini talepte bulunan alacaklı karşılar. Belgeler zamanında ve eksiksiz sunulmazsa geçici mühlet verilmez ve alacaklının talebi reddedilir.

Hangi mahkemeye başvurulur?

Görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. İflasa tabi borçlular bakımından yer yönünden yetki İİK m.154’teki kurallara; iflasa tabi olmayan borçlular bakımından yerleşim yerine göre belirlenir. Başvuruda yürürlükteki tarifeye göre konkordato gider avansı da yatırılmalıdır. Avansın tutarı dosyanın özelliklerine ve güncel tarifeye göre hesaplanacağı için tek bir sabit toplamdan söz edilemez.

Başvuru dosyasında hangi belgeler bulunur?

İİK m.286 ve Konkordato Talebine Eklenecek Belgeler Hakkında Yönetmelik esas alınarak başlıca şu belgeler hazırlanır:

• Borçların hangi oran ve vadede ödeneceğini, gerekli kaynağın nasıl sağlanacağını açıklayan konkordato ön projesi
• Malvarlığını, borç ve alacakları gösteren belgeler ile borçlunun statüsüne göre gerekli mali tablolar ve kayıtlar
• Alacaklıları, alacak tutarlarını ve imtiyaz durumlarını gösteren liste
• Projede önerilen tahsilat ile iflas hâlindeki muhtemel tahsilatı karşılaştıran tablo
• Yetkili bağımsız denetim kuruluşunca hazırlanan makul güvence veren denetim raporu ve gerekli dayanaklar

Bu liste bütün borçlulara aynı kapsamda uygulanmaz. Yönetmelik m.5/2 uyarınca iflasa tabi olmayan borçlu, ön proje ve alacaklı listesini; ayrıca uygun düştüğü ölçüde malvarlığı belgelerini sunar. Bu kişiler bakımından karşılaştırma tablosu ve makul güvence raporu aynı şekilde zorunlu tutulmamıştır. Rapor sunması gereken borçlular bakımından 13 Mayıs 2026 değişikliğiyle raporun iki nüshası istenmektedir. Mali tabloların hazırlanmasında uygulanacak çerçeve de borçlunun statüsüne göre belirlenir: bağımsız denetime tabi olmayan tüzel kişi tacirler için BOBİ FRS; diğer gruplar için ilgili düzenlemede gösterilen standart veya mevzuat uygulanır. Belgelerin kapsamı ve varsa özel hükümler dosya özelinde kontrol edilmelidir.

Geçici mühlet ne zaman başlar ve ne kadar sürer?

Mahkeme, kanunda belirtilen belgelerin eksiksiz bulunduğunu tespit ettiğinde geçici mühlet kararı verir, gerekli koruma tedbirlerini alır ve geçici komiser görevlendirir. Yalnızca başvuru dilekçesinin verilmesi, bütün takipleri kendiliğinden durdurmaz. Geçici mühlet üç aydır; kanundaki koşullarla en fazla iki ay uzatılabilir. Toplamı beş ayı aşamaz. Bir yıllık süre, başarı ihtimali değerlendirilerek verilebilen kesin mühlete ilişkindir.

Geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur. Kural olarak mevcut takipler durur ve yeni takip yapılamaz. Ancak İİK m.206’nın birinci sırasında sayılan imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir. Rehinli alacaklar nedeniyle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış takibe devam edilebilir; bu takip nedeniyle muhafaza tedbirleri alınamaz ve kural olarak rehinli mal satılamaz. İİK m.295/2’deki koşullar varsa mahkeme satışa izin verebilir. Bu nedenle “hiçbir alacaklı işlem yapamaz” denilemez. Alacaklılar ilandan itibaren yedi günlük kesin sürede gerekçeli itiraz sunabilir. Sonraki aşamalarda kanuni çoğunluk ve mahkemenin tasdik koşulları ayrıca aranır. Konkordato, borçların kendiliğinden silinmesi veya kaldırılmış iflas ertelemesi kurumunun devamı olarak anlatılmamalıdır.