Bu rehber kimler için?

Konut ve çatılı işyeri kiraları hakkında genel bilgilendirmedir. Sözleşmenin tarihi, türü, bildirimler ve dava şartları somut dosyada ayrıca incelenmelidir.

Kaynak ve inceleme kaydına git ↓

BİR DAKİKADA KONU

Belirli süreli konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmenin onuncu yılının dolması tek başına tahliye hakkı demek değildir. TBK m.347 başlangıçtaki sözleşme süresinden ayrı olarak on yıllık uzama süresini ve bunu izleyen uzama yılının sonuna ilişkin bildirimi düzenler.

Temel şartlar ve kapsam kontrolü

  • Konut veya çatılı işyeri ve sözleşme türü belirlenmeli.
  • İlk belirli süre ile uzama yılları ayrı hesaplanmalı.
  • Bütün ek protokoller ve yenilemeler incelenmeli.
  • Hedef dönem ve yazılı bildirimin ulaşma zamanı kontrol edilmeli.

Süreci bir bakışta görün

  1. 1Tür

    Belirli ve belirsiz ilişkiyi ayırın.

  2. 2Takvim

    İlk süre ve uzama dönemlerini yazın.

  3. 3Belge

    Ek metinleri ve bildirimleri inceleyin.

  4. 4Yol

    Usul ve tahliye koşullarını değerlendirin.

Birbirine karıştırılmaması gerekenler

SüreNeyi anlatır?Yanlış eşleştirme
İlk belirli dönemBaşlangıç sözleşmesiOn yıllık uzama içine otomatik katılmaz
Uzama dönemiİlk dönem sonrası yıllarEve girişten on yıl ile aynı değildir
Bildirim süresiHedef sona erme öncesiİhtiyaç davasının bir aylık süresi değildir

Kritik süreler: başlangıcıyla birlikte okuyun

Belirli süreli ilişki · 10 yıllık uzama
İlk belirli süreden ayrı değerlendirilir; sonrasındaki uzama yılının bitişi esas alınır.Dayanak: TBK m.347
Kiraya veren bildirimi · En az 3 ay önce
On yıllık uzama sonrası hedef uzama yılı bitiminden önce; yazılılık ve ulaşma tarihi önemlidir.Dayanak: TBK m.347–348
Kiracının dönem sonu bildirimi · En az 15 gün önce
Belirli süreli konut ve çatılı işyeri sözleşmesinde kiracının bildirimine ilişkin ayrı kuraldır.Dayanak: TBK m.347

Sürelerin başlangıcı, durması, kesilmesi ve geçiş hükümleri dosyaya göre ayrıca kontrol edilmelidir.

İlk sözleşme süresi ile uzama yılları farklıdır

Bir yıllık sözleşme ile beş yıllık sözleşmede ilk dönem aynı uzunlukta değildir. M.347’deki on yıllık uzama süresini hesaplarken önce başlangıçtaki belirli süre ve bitiş tespit edilir. Sadece eve giriş tarihine on yıl eklemek hatalı olabilir.

Belirli süreli konut ve çatılı işyeri sözleşmesi, kiracının kanundaki sürede bildirim yapmaması halinde bir yıl uzar. Kiraya veren sadece ilk sözleşme süresi bitti diyerek sona erdiremez. On yıllık uzama yolunun kendine özgü koşulları vardır.

Bildirim hangi dönemi hedefler?

M.347, on yıllık uzama süresinin sonrasında bunu izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirim yapılmasını arar. Hedeflenen bitiş tarihi açık belirlenmelidir. Bildirimin son günlerde postaya verilmesi ile muhataba ulaşması aynı olgu değildir.

M.348 fesih bildiriminin yazılı olmasını düzenler. Tebliğ ve içerik kaydı bu nedenle önemlidir. Yanlış dönemi hedefleyen veya geç ulaşan bildirimin etkisi somut sözleşme takvimi üzerinden değerlendirilir.

Örnek takvim neden varsayımlarla okunmalı?

Başlangıcı 1 Ekim 2014, ilk süresi bir yıl olan varsayımsal sözleşmede ilk dönem 30 Eylül 2015’te biter. On yıllık uzama 30 Eylül 2025’e ulaşır; bunu izleyen uzama yılının sonu 30 Eylül 2026’dır. Bildirim koşulu bu hedef dönemle birlikte incelenir.

Örnek, her dosyada 1 Ekim 2014 tarihli metnin aynı sonucu doğurduğunu göstermez. Sonraki anlaşmaların niteliği, gerçek başlangıç, tebliğ ve varsa geçiş hükümleri ayrıca önemlidir. Takvim hesaplayıcısı hukuki nitelendirme yerine geçmez.

Yeni sözleşme veya kira artış belgesi neyi değiştirir?

Taraflar yıllar içinde yeni metin, artış protokolü veya başka bir belge imzalamış olabilir. Her yeni kağıdı ilişkinin tamamen yeniden başlaması olarak görmek doğru değildir. Yalnız bedeli değiştiren kayıt ile yeni bir sözleşme kurulması iddiası ayrılır.

Bütün imzalı sürümler tarih sırasıyla incelenmelidir. Başlangıç belgesi kayıpsa banka kayıtları ve diğer deliller ilişkinin tarihini açıklamada önem taşıyabilir. Tek sayfalık son belge üzerinden yıllık süre hesabı yapmak eksik sonuç verebilir.

ÖRNEK ÜZERİNDEN DÜŞÜNELİM

Beş yıllık ilk sözleşme

Kiraya veren beş yıllık ilk sözleşmeyle başlayan ilişkinin toplam onuncu yılında sebep göstermeden çıkış ister.

Toplam on yıl her durumda yeterli mi?

Hayır. İlk beş yıllık dönem ile uzama yılları ayrılmalı; m.347’nin hedef yıl ve bildirim koşulları incelenmelidir.

Bu senaryo varsayımsaldır; gerçek bir dosya veya sonuç örneği değildir.

Belirsiz süreli kira için ayrı düzenleme vardır

M.347 belirsiz süreli sözleşmelerde kiraya verenin kira başlangıcından on yıl geçtikten sonra genel hükümlere göre fesih bildirimi yapabilmesini düzenler. Bu yol, belirli süreli sözleşmedeki on yıllık uzama hesabıyla aynı ifade edilmemelidir. Genel fesih dönemi ve bildirim kuralları da dikkate alınır.

İlişkinin belirli veya belirsiz olduğuna yalnız güncel belgenin bulunup bulunmamasıyla karar verilmez. Sözlü bir kira ilişkisinin de şartları ve ispatı ayrı incelenir. Yanlış sınıflandırma, doğru yapılmış görünen aritmetiği hukuken kullanışsız hale getirebilir.

Tahliye istemi kendiliğinden fiili çıkarma yetkisi vermez

Koşulların oluştuğunu düşünen kiraya veren, uyuşmazlık halinde uygun hukuki yolu izlemelidir. Kilit değiştirmek, eşyayı dışarı çıkarmak veya kullanım hizmetlerini baskı aracı yapmak bu bildirimin sonucu değildir. Bildirim ile fiili tahliye işlemi ayrı aşamalardır.

Kiracı da bildirimi yok saymak yerine sözleşmeleri ve tebliğ tarihini toplamalıdır. Dava şartları, arabuluculuk ve talebin usulü ayrıca değerlendirilir. İhtiyaç veya başka tahliye sebepleri varsa bunların şartları bu yolla karıştırılmamalıdır.

Sonraki adım ve sorumluluk reddi

Somut durumunuz için olay özeti, tarih çizelgesi ve belge listesiyle randevu hazırlığı yapabilirsiniz. Mertcan Turan Hukuk ve Danışmanlık Ofisi ile iletişime geçebilirsiniz.\n\nBu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş, dava sonucu veya başarı garantisi değildir. Her olayın tarafları, belgeleri, süreleri ve güncel mevzuatı farklı olabilir. İşlem yapmadan önce yetkin bir avukattan somut dosya incelemesi almanız önerilir.

Sık yapılan hatalar

  • Eve giriş tarihine yalnız on yıl eklemek.
  • Kira artış belgesini otomatik yeni başlangıç sanmak.
  • Bildirimi fiili tahliye yetkisi gibi görmek.

Görüşme öncesi kontrol listeniz

İşaretler yalnız bu sayfa açıkken tutulur.

Merak edilen sorular

On yıl oturan herkes çıkarılabilir mi?

Hayır. Sözleşme türü, ilk süre, uzama yılları ve bildirim koşulları birlikte değerlendirilir.

Her yeni kira bedeli süreyi sıfırlar mı?

Hayır. Belgenin niteliği ve tarafların ilişkisi incelenmelidir.

Üç aylık süre kiracı için de aynı mı?

M.347’de belirli süreli ilişkide kiracının dönem sonu bildirimi için ayrı on beş günlük kural vardır.

Bildirime rağmen çıkılmazsa kilit değiştirilebilir mi?

Bildirim kendi başına fiili çıkarma yetkisi vermez; hukuki süreç izlenmelidir.

Hangi bilgi, hangi kaynağa dayanıyor?

Kaynaklar, kapsam ve güncellik notları aşağıda gösterilir.

  • ÇSGB — Türk Borçlar Kanunu ↗

    TBK m.347–349 · Kaynağa erişim: 2026-09-18

    • Belirli süre ve uzama ayrımı
    • Üç aylık yazılı bildirim
    • Belirsiz süreli ilişki için ayrı kural

    Belirtilen hükümler resmî kurumun yayımladığı metinden okunmuştur. Değişiklik zinciri, güncel içtihat ve somut olay ayrıca değerlendirilmelidir; bu kaynak kaydı tek başına hukuki görüş veya sonuç garantisi oluşturmaz.

Yayın onayı: Av. Mertcan Turan tarafından verilmiştir. Mevzuat ve içtihat güncelliği periyodik olarak kontrol edilir.

GÖRÜŞME VE İLETİŞİM

Ofis iletişim bilgileri

Hukuki danışmanlık görüşmesi için ofisimizle iletişime geçebilir, size uygun görüşme biçimini iletebilirsiniz.

Görüşmenin kapsamı, zamanı ve ücret bilgisi ayrıca netleştirilir. Talep, kesinleşmiş randevu değildir.
Av. Mertcan TuranMertcan Turan Hukuk ve Danışmanlık OfisiBornova · İzmir