Ortaklar arasında sözlü anlaşma yeterli midir?

Konuya özel açıklama

“Ortaklar arasında anlaştık” sözü günlük görev paylaşımını, sermaye koyma vaadini, kâr dağıtım beklentisini, şirket sözleşmesi değişikliğini veya pay devrini anlatabilir. Bunların şekil ve ispat kuralları aynı değildir. TBK m.12 sözleşmeler için kural olarak şekil serbestisini kabul eder; kanunun zorunlu şekil aradığı işlemde ise yalnız sözlü mutabakat yeterli olmaz. Bir anlaşmanın şeklen geçerli olabilmesi ile mahkemede içeriğinin ispatlanabilmesi de farklı sorulardır.

Anonim şirket esas sözleşmesinin biçimi ve zorunlu içeriği TTK m.339–340, limited şirket sözleşmesinin biçimi m.575 ile düzenlenir. Limited şirkette bazı ortaklık hükümlerinin şirket sözleşmesinde yer almasının bağlayıcılığı m.577'de, esas sermaye payının devrinde yazılı ve noter onaylı işlem ile kural olarak genel kurul onayı m.595'te düzenlenir. Bu işlemleri sıradan bir sözlü iş bölümüyle aynı başlıkta “yeterli” veya “geçersiz” saymayın.

Yazılı mutabakatta hangi sorular açık kalmamalı?

Ortaklar, şirket türüne ve emredici kurallara uygun bir metinde şu başlıkları ayrı ayrı kontrol etmelidir: kimin hangi nakdî veya aynî sermayeyi ne zaman koyacağı; kâr dağıtımının hangi karar ve koşullara bağlı olduğu; yönetim ve temsil yetkisinin kimde bulunduğu; önemli kararların nasıl alınacağı; pay devri, ayrılma ve uyuşmazlık hâlinde uygulanacak süreç. Bu, otomatik geçerli bir sözleşme şablonu değildir. Şirket sözleşmesi, tescilli tadiller, genel kurul kararları ve ayrı ortaklar sözleşmesi arasındaki öncelik ile üçüncü kişilere etkisi ayrıca incelenmelidir.

Aile şirketlerinde güven ilişkisi yazılılığı gereksiz kılmaz: aile içi emek, ödünç para, şirket sermayesi ve kişisel masraf karıştırılmamalı; her ödeme ile kararın hangi belgeye dayandığı kaydedilmelidir. Mesaj ve e-postalar görüşmeyi kanıtlamaya yardım edebilir, fakat zorunlu noter/tescil/onay adımının yerine kendiliğinden geçmez. Uyuşmazlık dosyasında güncel sicil, şirket sözleşmesi, pay defteri, karar defteri, ödeme belgeleri ve yazışmalar tarih sırasına konmalıdır.