Polis beni ifademi almak için çağırdı, gitmek zorunda mıyım?

Önce hangi sıfatla çağrıldığınızı öğrenin

Polisten gelen ifade çağrısında ilk olarak hangi birimin, hangi dosya için ve sizi hangi sıfatla çağırdığını öğrenin. Şüpheli, mağdur, şikâyetçi ve tanığın hak ve yükümlülükleri aynı değildir. Telefonla arandıysanız arayanın kimliğini birimin resmî iletişim kanalı üzerinden doğrulayın; belirtilen tarih, yer ve dosya numarasını kaydedin. Telefon görüşmesinin usulüne uygun davetiyeye eşit olduğu peşinen kabul edilemez.

Çağrıya gitmemek hangi sonucu doğurabilir

CMK m. 145’e göre ifadesi alınacak veya sorgusu yapılacak kişi davetiye ile çağrılır. Çağrılma nedeni açıkça belirtilir ve gelmezse zorla getirileceği yazılır. Bu şekilde çağrıldığı hâlde gelmeyen şüpheli veya sanık hakkında CMK m. 146 kapsamında zorla getirme kararı verilebilir. Yakalama emri veya tutuklama için yeterli nedenlerin bulunduğu hâller de aynı maddede ayrıca düzenlenmiştir.

Çağrıyı yerine getiremeyeceğiniz ciddi bir neden varsa bunu gecikmeden ilgili birime ve avukatınıza bildirin, mümkünse belgelendirin. Tek taraflı olarak yeni bir tarih seçmek yerine mazeretin ve işlemin nasıl değerlendirildiğini öğrenin. Çağrının görmezden gelinmesi, daha sonra özgürlüğü sınırlayan bir işlemin uygulanmasına yol açabilir.

Şüpheli olarak ifade verirken haklarınız

Şüpheli veya sanık, kimliğine ilişkin sorulara doğru cevap vermekle yükümlüdür. Buna karşılık kendisine yüklenen suç hakkında açıklama yapmama hakkı vardır. Suçlamanın anlatılmasını, müdafi yardımından yararlanmayı ve lehine somut delillerin toplanmasını isteyebilir. Müdafi seçebilecek durumda olmadığını belirten kişi, istemi üzerine barodan müdafi görevlendirilmesini talep edebilir; kanunda sayılan zorunlu müdafilik hâllerinde istem aranmaz.

İfade tutanağını okumadan imzalamayın. Söylemediğiniz veya eksik yazılan bir husus varsa düzeltilmesini isteyin. Müdafi olmadan kollukça alınan ifade, hâkim veya mahkeme önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz. Bu güvence, ifade işleminin bütünüyle önemsiz olduğu veya her durumda yok sayılacağı anlamına gelmez.

Tanık olarak çağrılmak farklıdır

Tanıklıkta genel susma hakkından söz etmek doğru olmaz; kanundaki tanıklıktan ve belirli sorulara cevap vermekten çekinme nedenleri ayrıca incelenir. Özellikle kişinin kendisini veya CMK m. 45’te belirtilen yakınlarını ceza kovuşturmasına uğratabilecek sorular bakımından m. 48 önemlidir. Bu nedenle çağrıya gitme yükümlülüğü ile suçlama hakkında konuşma yükümlülüğü birbirine karıştırılmamalıdır.