Sayaç arızası faturayı nasıl etkiler?

Sayaç arızasında sektörlere göre düzeltme

Sayaç arızası faturayı artırabilir, azaltabilir veya tüketimi hiç kaydettirmeyebilir. Yüksek fatura tek başına sayacın bozuk olduğunu kanıtlamaz; okuma hatası, tarife, dönem uzunluğu veya kullanım yerindeki tesisat sorunu da incelenmelidir. İlk adım faturadaki ilk ve son endeksleri, okuma tarihlerini ve sayaç numarasını kontrol etmek; sayacın fotoğrafını ve önceki faturaları saklamak; ardından hizmeti veren kuruluştan yazılı sayaç kontrolü ve gerekçeli hesap dökümü istemektir. Sayaca veya mühre kendiniz müdahale etmeyin.

Elektrik, doğal gaz ve su için tek bir “son iki yıl ortalaması” formülü yoktur. Arızanın teknik tespiti, hesaplanacak dönem, kullanılacak veriler ve para iadesi ilgili sektörün kuralına göre değişir.

Elektrik sayacı

Elektrikte tüketici, dağıtım şirketinden sayaç kontrolü isteyebilir. Sayaç dışı teknik hata yerinde incelemeyle; sayacın kendisinden kaynaklanan hata ise ilgili sanayi ve teknoloji il müdürlüğünün muayene raporuyla tespit edilir. Sayacın tüketicinin kusuru dışında eksik, fazla veya hiç kayıt yapmadığı kanıtlanırsa düzeltme hesabı yapılır. Önce aynı döneme ait sağlıklı ölçülmüş geçmiş tüketim kullanılır; bu yoksa değişimden sonraki ilk iki fatura döneminin günlük ortalaması; bunlar da yoksa benzer kullanım yerlerinin tüketimi esas alınır. Bu sıralama Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 37. maddesindedir.

Eksik ölçüm için yeni fatura çıkarılabilir; yönetmelik bu farkın ilgili dönem fiyatlarıyla, gecikme zammı olmadan ve hesap dönemindeki ay sayısı kadar eşit taksitte ödenmesini düzenler. Fazla ölçüm tespit edilirse fark, ilgili dönem fiyatları ve gecikme zammıyla iade edilir; tüketici nakit iade isterse kural olarak üç iş günü içinde ödenir. Tedarikçi, hesap formu ile muayene veya teknik tespit raporunu tüketiciye iletmelidir. Kontrol sonucunda sayaç doğru çalışıyorsa kontrol bedeli istekte bulunana yüklenebilir. Dağıtım veya tedarikçi lehine geriye dönük tahakkukta yönetmeliğin 37. maddesindeki 180/90 günlük üst sınırlar vardır; bunlar su veya gaz için genel süre değildir.

Doğal gaz sayacı

Doğal gazda sayaç kontrol ve değişimini dağıtım şirketi yapar; abone arızadan şüphelenirse muayene isteyebilir. Arıza bulunursa endeksi içeren tutanak düzenlenip çalışan sayaç takılır. Muayenede abonenin haklı olduğu durumda muayene bedelini dağıtım şirketi karşılar.

Ölçüm yapmayan veya yanlış ölçen abonelik sayacında, yönetmeliğin 42. maddesi son iki yılın aynı aylarındaki tüketim ortalamasını, aylık veri yoksa aynı çeyreklerdeki ortalamayı esas alır; sonucu benzer tüketim eğilimindeki müşterilerle karşılaştırır ve kuraldaki daha düşük esas tutarı kullanır. Güvenilir geçmiş veri yoksa emsal müşteri verileri kullanılır. Zaten faturalandırılmış tüketim hesaplanan miktardan düşülür. Arızalı sayılacak dönem, yönetmelikte sayılan iç tesisat ve sayaç işlemleri ile abonelik sözleşmesinin imzalanmasından en son gerçekleşenin tarihinden tespit tarihine kadardır; bu aralık bir yılı aşarsa son bir yıl dikkate alınır. Serbest tüketicinin ölçüm ekipmanı için sözleşme ve farklı bir hesap sırası uygulanır; bu abone formülü ona otomatik taşınmaz.

Doğal gaz faturası için dağıtım şirketinin müşteri hizmetlerine, faturanın tebliğinden itibaren bir yıl içinde itiraz edilebilir; şirket itirazı on iş gününde karara bağlar. İtiraz ödeme yükümlülüğünü kendiliğinden kaldırmaz. Fazla tahsilat saptanırsa ilgili yönetmelik nakit iadeyi, gecikme zammıyla birlikte beş iş günü içinde; abonenin kabulü hâlinde sonraki faturadan mahsubu düzenler.

Su sayacı

Su faturasında yetkili su ve kanalizasyon idaresinin kendi tarife ve abone hizmetleri düzenlemesine bakılmalıdır. İzmir'de İZSU Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği'nin 13. maddesi, muayene sonucuna ve arızanın dönemine göre ayrı hesaplar öngörür. Örneğin sayaç ilk abonelik yılı bittikten sonra durmuşsa, varsa önceki yılın aynı dönem sarfiyatı, yoksa yıllık sarfiyat ortalaması ilgili dönem tarifesiyle esas alınır. İlk abonelik yılı, kullanıcı değişimi ve diğer arıza ya da yüksek tüketim durumlarına bu formül otomatik uygulanmaz. Ankara ASKİ'nin hesabı farklıdır; İzmir su faturasında Ankara yöntemi kullanılmamalıdır.

Başvurunuzda arıza tutanağını veya muayene raporunu, hangi günlerin yeniden hesaplandığını, esas alınan tüketim verilerini, kullanılan dönem tarifelerini ve daha önce ödediğiniz tutarın nasıl mahsup edildiğini isteyin. Genel okuma ve fatura itirazları için ayrı rehbere bakabilirsiniz; sayaç arızası hesabında sektörünüzün özel kuralını ayrıca kontrol edin.