SGK Rücu Davaları: İşveren Sorumluluğu ve Hukuki Süreç

Kısa cevap

SGK rücu davası, Kurumun sigortalıya veya hak sahiplerine sağladığı yardımlar nedeniyle, kanunda öngörülen şartlarla sorumlu kişilere başvurmasıdır. İşveren sorumluluğu değerlendirilirken talebin dayanağı ile her ödeme kalemi ayrı belirlenmelidir. Bütün rücu taleplerini yalnızca kazadaki kusur oranına bağlamak doğru değildir.

5510 sayılı Kanun’un 21/1. maddesi, iş kazası veya meslek hastalığının işverenin kastı ya da sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı hareketi sonucunda meydana gelmesini düzenler. Bu hükümde “suç sayılır fiil” bağımsız bir sorumluluk şartı olarak sayılmaz. Sorumluluğun belirlenmesinde olayla davranış arasındaki bağlantı ve kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır. Kurumun yaptığı veya ileride yapması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başlangıç tarihindeki ilk peşin sermaye değeri, sigortalının veya hak sahiplerinin işverenden isteyebileceği tutarlarla sınırlıdır.

Kanun’un 23. maddesi ise sigortalılığın süresinde bildirilmemesine ilişkin ayrı bir sorumluluk getirir. İşe giriş bildirgesinin sonradan verildiği veya çalışmanın Kurumca tespit edildiği tarihten önce gerçekleşen, maddede belirtilen sigorta olaylarında, 21/1’deki sorumluluk şartları aranmaksızın işverene başvurulabilir. Bu nedenle yalnızca kazada kusur bulunmadığını ileri sürmek her dosyada sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

Sağlık hizmeti giderleri bakımından 76. maddedeki özel şartlar ayrıca incelenir. Gerekli sağlık hizmetini sağlamadaki ihmal veya gecikme ile iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine aykırılıktan kaynaklanan giderlerin değerlendirmesi aynı değildir. Cenaze ödeneği gibi tek seferlik ödemeler, bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeriyle karıştırılmamalıdır; bütün kalemlere tek bir hesap formülü uygulanamaz.

Yargılamada kaza ve inceleme tutanakları, sağlık kayıtları, işe giriş bildirgesi, eğitim belgeleri, risk değerlendirmeleri ve ekipman kontrol kayıtları önem taşır. İspat yükü, ileri sürülen vakıa ve uygulanacak hükme göre değerlendirilir. Özel veya teknik konular bilirkişilerce incelenebilir; hukuki değerlendirme ve nihai sorumluluk kararı mahkemeye aittir. Belgelerin bulunması tek başına yeterli olmayıp önlemlerin fiilen uygulanması da değerlendirilir.