Yargıtay 13 Hukuk Dairesi 2016/28078 E 2019/3110 K kararı ve avukatlık ücreti

Konuya özel açıklama

Kararın konusu

Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 11 Mart 2019 tarihli, 2016/28078 Esas ve 2019/3110 Karar sayılı ilamı, avukatın takip ettiği davayı kaybetmesi veya icra takibinde tahsilat yapılamaması hâlinde ücret hakkının nasıl değerlendirileceğine ilişkindir. Kararın temel noktası, avukatlık hizmetinin karşılığı olan ücret ile davanın olumlu sonuçlanmasının birbirine karıştırılmamasıdır. Ancak bu ilam, her dosyada her ücret talebinin kabul edileceği anlamına gelmez.

Uyuşmazlık nasıl doğdu

Davacı avukat, davalıların miras bırakanı adına altı dosyada dava ve icra takibi yaptığını, yazılı bir ücret sözleşmesi bulunmadığını ve haksız azledildiğini ileri sürmüştür. Ücretin tahsili için başlattığı icra takibine itiraz edilince, itirazın iptalini istemiştir. Tüketici mahkemesi talebi kısmen kabul etmiş; avukat kararı temyiz etmiştir.

Resmî karar metninde, vekâletnamenin 23 Ağustos 2006 tarihinde verildiği, azlin 21 Temmuz 2014 tarihinde gerçekleştiği ve ücret istenen işlerin azilden önce kesinleştiği belirtilir. Azlin haksız olduğu da dosyada kabul edilen olgulardandır. Dolayısıyla karar, henüz tamamlanmamış bütün işlerin ücretini koşulsuz olarak istemeye dair genel bir kural şeklinde okunmamalıdır.

Yargıtay neden bozma kararı verdi

Daire, avukatlık ücretinin verilen hizmetin karşılığı olduğunu vurgulamıştır. Kararda ayrıca ele alınan iki dosya bakımından, alacaklı vekili olarak çalışan avukatın davayı kaybetmesi veya takipte tahsilat elde edememesi tek başına ücret hakkını ortadan kaldırmamaktadır. Bu hususlar gözetilmeden karar verilmesi nedeniyle hüküm avukat yararına bozulmuştur.

Bozma, talep edilen bütün tutarların ve icra inkâr tazminatının Yargıtay tarafından kesin olarak kabul edildiği anlamına gelmez. Kararın sonuç bölümünde belli bir güncel ücret tutarı da belirlenmemiştir. İlamdaki önceki karar atıfları, bu yazıda ayrıca incelenmiş bağımsız emsaller olarak sunulmamaktadır.

Yazılı ücret sözleşmesi yoksa

1136 sayılı Avukatlık Kanununun 163. maddesi, yazılı olmayan anlaşmaların genel hükümlere göre ispatını kabul eder. Bu nedenle yalnızca yazılı ücret sözleşmesinin bulunmaması, hizmetin ücretsiz olduğu sonucunu doğurmaz. Buna karşılık üstlenilen işin ve ücret anlaşmasının kapsamının ispatı güçleşebilir.

164. madde, ücretin kararlaştırılmadığı, yazılı sözleşmenin olmadığı veya ücret hükmünün tartışmalı ya da geçersiz olduğu hâllerde ücretin belirlenmesine ilişkin kurallar içerir. İşin para ile ölçülüp ölçülemediği, sözleşme, avukatın emeği ve ilgili tarihte uygulanacak tarife birlikte değerlendirilir. İnternette görülen bir tarife rakamı, somut ücret borcunun tamamını kendiliğinden göstermez.

Azil ücret hakkını nasıl etkiler

Kanunun 174. maddesinde azil hâlinde ücretin tamamının verilmesi esası ile avukatın kusur veya ihmali nedeniyle azledilmesi istisnası düzenlenir. Azlin haklı olup olmadığı yalnızca azilnamenin başlığından anlaşılmaz; işin nasıl yürütüldüğü ve ileri sürülen nedenler incelenir. Bir davanın kaybedilmiş olması, tek başına kusurlu hizmetle aynı şey değildir.

171. madde üstlenilen işin sonuna kadar takibini öngörür. İncelenen ilam da aksine sözleşme bulunmaması hâlinde işin tamamlanmasıyla ücretin talep edilebilirliği arasındaki bağlantıya değinir. Geçerli peşin veya aşamalı ödeme koşulları ve azlin özel sonuçları bu çerçeveden ayrı değerlendirilmelidir.

Uyuşmazlıkta hangi belgeler hazırlanmalı

Önce ücret sözleşmesi ve ekleri, vekâletname, varsa azilname ve tebliğ kayıtları bir araya getirilmelidir. Ardından üstlenilen her dava veya icra işi için yapılan işlemler, kesinleşme bilgisi, ödeme makbuzları ve tarafların yazışmaları ayrı bir çizelgede gösterilmelidir. Hizmet kapsamı ile sonradan verilen ek işler birbirinden ayrılmalıdır.

Avukata ödenecek sözleşmesel ücret, mahkemenin karşı tarafa yüklediği vekâlet ücreti ve dosya masrafları farklı kalemlerdir. Bir kalemde ödeme yapılmış olması diğer kalemin de ödendiğini her zaman göstermez. Takip veya dava düşünülüyorsa borcun dayanağı, muacceliyet, zamanaşımı, görevli merci ve varsa başvuru koşulları dosya özelinde kontrol edilmelidir.

Karardan çıkarılabilecek sonuç

Bu karar, somut olayda tamamlanmış hukuki yardımın karşılığının yalnızca davanın kaybedilmesi veya tahsilat yapılamaması nedeniyle reddedilemeyeceğini gösterir. Ücretin miktarı ve istenebileceği zaman için ayrıca sözleşme, hizmetin kapsamı, azil nedenleri ve uygulanacak mevzuat gerekir. Yazı, belirli bir kararın açıklaması ve genel bilgilendirmedir; bir uyuşmazlıkta aynı sonucu garanti etmez.