İşçilik alacakları, vekâlet ücreti ve karar-ilam harcı: Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 17.10.2024 tarihli kararı

Konuya özel açıklama

Karar künyesi: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2024/12498, K.2024/13848, 17.10.2024.

Yargıtay bu dosyada, daha önceki bozma kararlarına uyulduğu söylenmesine rağmen gereğinin yerine getirilmemesi nedeniyle kararı dördüncü kez bozdu. İnceleme; yargılama sırasında ödenen üç alacak kalemi, faiz, vekâlet ücreti, harç hesabı ve hükmün kimin lehine kurulacağı üzerinde durmaktadır. [Y9]

Hangi alacaklar ödenmişti?

İşçinin talepleri kıdem tazminatı, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile yakacak yardımını kapsıyordu. Davalı işveren 21.01.2016 tarihinde fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile yakacak yardımının net karşılıklarını tam olarak ödemişti. Karardaki ödeme değerlendirmesi bu üç kaleme ilişkindir; bütün işçilik alacaklarının ödendiği söylenemez. [Y9]

Ödeme ve faiz neden yeniden bozma sebebi oldu?

Daire, 23.03.2022 ve 07.12.2022 tarihli önceki bozmalarda ödenen asıl alacaklar yönünden davanın konusuz kaldığını belirtmişti. Buna rağmen mahkeme, bu alacaklar hiç ödenmemiş gibi yeniden kabul kararı verdi. Önceki hesaplamada brüt alacaktan net ödeme düşülerek bakiye çıkarılması da eleştirilmişti. [Y9]

Bu dosyada fazla çalışma faizi, ihtarnamenin kapsamı nedeniyle 12.05.2014 temerrüt tarihinden; ihtarnamede sayılmayan ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile yakacak yardımı faizi ise dava tarihinden, yani 02.09.2014’ten başlatılmıştı. Hesap 21.01.2016 ödeme tarihine kadardı. Karar, davacının talebiyle bağlı olarak hesaplanan yasal faizden söz eder. Bu tarihler ve faiz türü her işçilik davasına uygulanacak genel bir hesap değildir. [Y9]

Vekâlet ücreti yönünden ne eksikti?

Hafta tatili ücreti talebi reddedildiği hâlde davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi hatalı bulundu. Ayrıca kararda aktarılan önceki bozma, ödeme nedeniyle konusuz kalan kısımda giderlerin davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre değerlendirilmesini vurgulamaktadır. Bu yaklaşım HMK m.331’deki düzenlemeyle birlikte okunmalıdır. [Y9, HMK]

Harç hesabındaki somut hata neydi?

Davacı 25,20 TL peşin harç ve 1.562,18 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.587,38 TL ödemişti. Mahkeme yalnızca 25,20 TL’yi düşerek davalının ödeyeceği karar-ilam harcını yanlış hesaplamıştı. Daire, ıslah harcının da hesaba katılması gerektiğini belirtti. Bunlar dosyanın tarihsel ödeme tutarlarıdır; güncel harç tarifesi değildir. [Y9]

Mirasçılık ve alacağın devri neden önemliydi?

İşçi yargılama sürerken vefat etmiş, mirasçılar belge ve vekâletname sunmuştu. Kıdem tazminatı alacağı ise daha önce üçüncü kişiye devredilmişti. Daire, hükümde bu ayrımın gözetilmesi; ilgili alacakların mirasçılara miras payları oranında, devredilen kıdem tazminatının ise temlik alana verilmesi gerektiğini de belirtti. [Y9]

Karar bugünkü dosyada nasıl kullanılmalı?

Ödeme dekontları, brüt/net hesaplar, ihtarname, dava talepleri, harç makbuzları ve önceki bozma kararları birlikte okunmalıdır. Yeni dosyanın vekâlet ücreti için ilgili tarihte yürürlükteki tarife esas alınır; konusuz kalmanın gerçekleştiği aşama da ücret hesabını etkileyebilir. AAÜT m.6 ve 21 ile Harçlar Kanunu’nun ilgili hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir. [AAUT, HARC]

Bu yazı, belirtilen kararın genel bilgilendirme amaçlı incelemesidir; başka bir dosyanın sonucunu veya güncel ücret ve harç tutarını tek başına belirlemez.