Mirasın reddi: üç aylık süre, borçlar ve çocuklara geçiş

Süreci bir bakışta görün

1. 1Tarih

   Ölüm, öğrenme ve bildirim

2. 2Tereke

   Malvarlığı, borç ve işlemler

3. 3Yöntem

   Gerçek ret / hükmen ret ayrımı

4. 4Etki

   Diğer mirasçılar ve temsil

Birbirine karıştırılmaması gerekenler

1. Miras yalnız malvarlığı değildir

Mirasbırakanın evi veya banka hesabı kadar borçları da önemlidir. Türk Medeni Kanunu m.599 ve m.641 çerçevesinde mirasın geçişi ve mirasçıların borçlardan sorumluluğu birlikte değerlendirilir. Ailenin ev yok, dolayısıyla borç da bizi ilgilendirmez düşüncesiyle hareket etmesi doğru değildir.

İlk iş ölüm tarihi, mirasçılar, bilinen malvarlığı ve borçlar için ayrı bir liste oluşturmaktır. Bu liste kesin tereke tespiti değildir; bilinmeyen borç ihtimalini tamamen ortadan kaldırmaz.

2. Üç ay hangi tarihten başlar?

TMK m.606 genel ret süresini üç ay olarak düzenler. Yasal mirasçı bakımından kural ölümün öğrenildiği tarihtir; mirasçı olduğunu daha sonra öğrendiğini ispatlama hali ayrıca düzenlenmiştir. Vasiyetname ile atanmış mirasçı bakımından tasarrufun resmen bildirilmesi esas alınır.

Terekenin yazımı veya ret hakkının mirasçılara geçmesi gibi durumlarda m.607–608 farklı başlangıçlar içerir. Bu nedenle bütün dosyalarda ölüm tarihine doksan gün ekleyen otomatik hesap doğru değildir. Tarih ve tebligat belgeleri birlikte incelenmelidir.

3. Ret beyanı nereye, nasıl yapılır?

TMK m.609 uyarınca ret, sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır ve kayıtsız şartsız olmalıdır. Aile grubuna mesaj yazmak veya alacaklıya borcu kabul etmiyorum demek tek başına kanundaki ret işlemi değildir. Beyanın tutanağa alınması, ilgili kütüğe kaydı ve istenirse ret belgesinin verilmesi düzenlenmiştir.

Başvurunun doğru yere ve süresinde ulaştığını belgeleyin. İnternetten dilekçe indirmek, mahkemeye başvuru yapılmış olduğu anlamına gelmez; sitemizde belge hazırlamak da resmî gönderim gerçekleştirmez.

4. Evi kabul edip borçları reddedebilir miyim?

Kayıtsız şartsız ret ilkesi, yalnız borçları istemeyip olumlu malvarlığını tutma yaklaşımıyla bağdaşmaz. Terekenin kapsamını bilmek bu yüzden önemlidir. Bir banka borcunun ödenmesiyle başka bütün borçların kapandığını da varsaymayın.

Ret dışında terekenin resmî defteri veya resmî tasfiye gibi kurumlar farklı koşul ve sürelerle gündeme gelebilir; bunlar aynı işlemin farklı adları değildir. Bu rehber, belgeye bakmadan hangi seçeneğin sizin için uygun olduğunu belirlemez.

5. Ret hakkını etkileyen davranışlar

TMK m.610, olağan yönetim veya gerekli işler dışında tereke işlemlerine karışma, tereke malını gizleme ya da kendine mal etme gibi davranışların ret hakkına etkisini düzenler. Buna karşılık zamanaşımı veya hak düşümünü engellemek için dava ve takip yapılmasına ilişkin istisna da vardır. Her koruma işlemi kabul sayılır demek yanlıştır; her para çekme işlemi önemsizdir demek de yanlıştır. Bankadan çekilen para, satılan eşya veya imzalanan protokol varsa işlem tarihi ve amacıyla açıklayın.

6. Hükmen ret, süresinde ret beyanından farklıdır

TMK m.605/2, ölüm tarihinde ödemeden aczin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması halinde mirasın reddedilmiş sayılmasını düzenler. Bu, sonradan borç duydum diyen herkesin aynı sonuca otomatik ulaşacağı anlamına gelmez. Ölüm anındaki mali durum ve deliller önemlidir.

Bir takip karşısında bu durumun nasıl ileri sürüleceği, görev, usul ve diğer davranışların etkisi ayrıca incelenmelidir. Üç aylık süreyi kaçıran herkes için garantili bir çözüm gibi sunulamaz.

7. Ben reddedince çocuklarımın durumu ne olur?

TMK m.611 uyarınca yasal mirasçının reddi halinde payı, miras açılırken kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer. Somut soy ağacına göre altsoy gündeme gelebilir; herkesin durumu aynı değildir. En yakın yasal mirasçıların tamamının reddi için m.612 ayrı tasfiye düzeni getirir.

Küçük çocuk, temsil ve çıkar çatışması varsa başvuru tekniği ayrıca incelenmelidir. Ben reddettim ailece bitti düşüncesiyle diğer kişilerin tarihlerini gözden kaçırmayın.

8. İlk görüşmeye hazırlanacak dosya

Ölüm ve öğrenme tarihleri, nüfus bağları, mirasçılık belgesi, banka veya icra yazıları, bilinen taşınmazlar ve ölüm sonrası yapılan işlemler bir araya getirilmelidir. Her belgenin ilk öğrenilme ve tebliğ tarihini ayrı yazın. Ret başvurusu yaptıysanız kayıt ve karar belgelerini saklayın.

Süre yakınsa bütün borçları kusursuz bir tabloda toplamayı beklemek yerine mevcut belgelerle değerlendirme yapılması önemlidir. Aşağıdaki kontrol listesi mahkeme başvurusu veya süreyi durduran işlem değildir.

Sonraki adım ve sorumluluk reddi

Somut durumunuz için olay özeti, tarih çizelgesi ve belge listesiyle randevu hazırlığı yapabilirsiniz. Mertcan Turan Hukuk ve Danışmanlık Ofisi ile iletişime geçebilirsiniz.\n\nBu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş, dava sonucu veya başarı garantisi değildir. Her olayın tarafları, belgeleri, süreleri ve güncel mevzuatı farklı olabilir. İşlem yapmadan önce yetkin bir avukattan somut dosya incelemesi almanız önerilir.