Bu içerik kaynak araştırması yapılmış bir editoryal taslaktır; mesleki yayın incelemesi tamamlanmadan genel yayına alınmamalıdır.
Bu rehber kimler için?
Uluslararası ticari sözleşmede hukuk ve yetkili mahkeme seçimi hakkında genel bilgilendirme, belge hazırlığı ve risk kontrolü sağlar; kişiye özel karar veya sonuç üretmez.
Kaynak ve inceleme kaydına git ↓BİR DAKİKADA KONU
Taraflar çoğu ticari ilişkide uygulanacak hukuku ve uyuşmazlık merciini seçebilir; ancak emredici hükümler, münhasır yetki, zayıf taraf koruması, kamu düzeni ve kararın icra edileceği ülke sınırları dikkate alınmalıdır.
Temel şartlar ve kapsam kontrolü
- Açık ve uygulanabilir hukuk seçimi maddesi
- Mahkeme veya tahkim tercihinin kesin ve çelişkisiz olması
- Tebligat, dil, delil ve icra edilebilirlik planı
Süreci bir bakışta görün
- 1Adım 1
Uyuşmazlık türünü ve icra ülkesini belirleyin
- 2Adım 2
Hukuk-yetki-tahkim maddelerini birlikte yazın
- 3Adım 3
Çok dilli metinde üstün dil ve bildirim yöntemini belirleyin
Birbirine karıştırılmaması gerekenler
| Kontrol alanı | Sorulacak soru | Tek başına yeterli olmayan kayıt |
|---|---|---|
| Statü ve yetki | Hangi kişi/şirket, hangi sıfatla işlem yapıyor? | Unvan veya sözlü beyan |
| Süre | Hangi tebliğ, tescil veya işlem tarihi esas? | Ekran görüntüsündeki tarih |
| Delil | İddia hangi değiştirilemez kayda dayanıyor? | Kaynağı belirsiz kopya |
Kritik süreler: başlangıcıyla birlikte okuyun
- İlk kritik tarih · Tebliğ, izin veya işlem belgesinden hesaplanır
- Dava, tahkim ve kanun yolu süreleri seçilen kurum ve usule göre değişir.Dayanak: 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
- Başvuru ve kanun yolu · İşlem türüne göre değişir
- Karar veya sözleşmedeki özel süre ile güncel mevzuat birlikte kontrol edilmelidir.Dayanak: 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Sürelerin başlangıcı, durması, kesilmesi ve geçiş hükümleri dosyaya göre ayrıca kontrol edilmelidir.
Kısa cevap
Taraflar çoğu ticari ilişkide uygulanacak hukuku ve uyuşmazlık merciini seçebilir; ancak emredici hükümler, münhasır yetki, zayıf taraf koruması, kamu düzeni ve kararın icra edileceği ülke sınırları dikkate alınmalıdır.
Bu rehber kimler için?
Uluslararası ticari sözleşmede hukuk ve yetkili mahkeme seçimi; yabancı gerçek kişiler, yatırımcılar, şirket yöneticileri, sporcular, kulüpler veya karşı taraflar için karar öncesi kontrol çerçevesi sunar. Konu birden fazla kurum ve hukuk alanını kesebileceği için yalnız tek belgeye veya tek kurala dayanılmaz.
Temel şartlar
1. Açık ve uygulanabilir hukuk seçimi maddesi 2. Mahkeme veya tahkim tercihinin kesin ve çelişkisiz olması 3. Tebligat, dil, delil ve icra edilebilirlik planı
Adım adım süreç
1. Uyuşmazlık türünü ve icra ülkesini belirleyin 2. Hukuk-yetki-tahkim maddelerini birlikte yazın 3. Çok dilli metinde üstün dil ve bildirim yöntemini belirleyin
ÖRNEK ÜZERİNDEN DÜŞÜNELİM
Somut olayda ayrımları koruyun
Türk şirketinin Alman dağıtıcıyla sözleşmesinde İsviçre hukuku seçilmesi, Türk rekabet veya gümrük kurallarını her durumda bertaraf etmez.
Bu örnek tek başına kesin sonuç verir mi?
Hayır. Dosyanın tarihi, tarafları, belgeleri ve güncel kurum uygulaması birlikte incelenir.
Süreler ve kritik tarihler
Dava, tahkim ve kanun yolu süreleri seçilen kurum ve usule göre değişir.
DİKKAT: Tebligat, ret, fesih, disiplin veya gözetim kararı varsa bu sayfadaki genel açıklama bekleme gerekçesi yapılmamalıdır.
Hazırlanacak belgeler
1. Ana sözleşme ve ekleri 2. Yetki/tahkim klozu 3. Tarafların kuruluş ve temsil belgeleri
Somut senaryo
Türk şirketinin Alman dağıtıcıyla sözleşmesinde İsviçre hukuku seçilmesi, Türk rekabet veya gümrük kurallarını her durumda bertaraf etmez. Bu örnek yalnız hukuki ayrımları görünür kılar; gerçek dosyada karşı tarafın kayıtları, güncel kurum uygulaması ve usul işlemleri ayrıca incelenir.
En sık yapılan hatalar
1. Aynı sözleşmede mahkeme ve tahkimi çelişkili bırakmak 2. Yabancı kararın otomatik icra edileceğini sanmak
Sınır ötesi dosyalarda ek kontrol
Belgenin düzenlendiği ülke, apostil veya tasdik zinciri, yeminli tercüme, isim yazım farklılıkları, uygulanacak hukuk, yetkili merci, vergi ve banka uyum kayıtları ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Aynı terim farklı ülkelerde farklı hukuki sonuç doğurabilir.
Sık sorulan sorular
Soru: Bu işlem sonucu garanti eder mi? Yanıt: Hayır. Kanuni şartların bulunması idarenin, mahkemenin veya federasyonun somut dosya incelemesini ortadan kaldırmaz.
Soru: İlk görüşme için hangi belgeler gerekir? Yanıt: Ana sözleşme ve ekleri, Yetki/tahkim klozu, Tarafların kuruluş ve temsil belgeleri belgelerini tarih sırasıyla hazırlayın; kişisel verileri açık kanallardan göndermeyin.
Soru: Süreyi internetten genel olarak hesaplayabilir miyim? Yanıt: Dava, tahkim ve kanun yolu süreleri seçilen kurum ve usule göre değişir. Belgenin tebliğ şekli ve özel düzenleme görülmeden kesin gün hesabı yapılmamalıdır.
Soru: Yabancı dilde belgeler doğrudan kullanılabilir mi? Yanıt: Çoğu işlemde apostil veya konsolosluk tasdiki ile yeminli tercüme/noter onayı gerekebilir; belge ülkesine ve işleme göre teyit edilmelidir.
Soru: Bu içerik kişiye özel hukuki görüş müdür? Yanıt: Hayır. İçerik bir hazırlık ve risk kontrol rehberidir; somut olayın tamamı görülmeden kesin sonuç üretmez.
Resmî kaynaklar ve güncellik
1. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun 2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Kaynaklar 2026-09-18 tarihinde kontrol edilmiştir. İkincil düzenleme, kurum talimatı ve içtihat güncellemeleri işlemden hemen önce yeniden doğrulanmalıdır.
Sonraki adım ve sorumluluk reddi
Dosyanızı bir sayfalık olay özeti, tarih çizelgesi ve belge listesiyle hazırlayın. Somut durumun hukuki değerlendirilmesi için Mertcan Turan Hukuk ve Danışmanlık Ofisiyle iletişim kurulabilir.
Bu yayın genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki görüş, başvuru sonucu veya başarı garantisi değildir. Yabancılık unsuru, ülke, tarih, belge, kurum uygulaması ve güncel mevzuat sonucu değiştirebilir. Süreli bir karar veya işlem varsa gecikmeden somut dosya incelemesi alınmalıdır.
Uluslararası dosya notu
Belge tasdik ve tercüme zinciri, uygulanacak hukuk ve icra ülkesi birlikte kontrol edilmelidir.
Sık yapılan hatalar
- Aynı sözleşmede mahkeme ve tahkimi çelişkili bırakmak
- Yabancı kararın otomatik icra edileceğini sanmak
Görüşme öncesi kontrol listeniz
İşaretler yalnız bu sayfa açıkken tutulur.
Merak edilen sorular
Bu işlem sonucu garanti eder mi?
Hayır. Kanuni şartların bulunması idarenin, mahkemenin veya federasyonun somut dosya incelemesini ortadan kaldırmaz.
İlk görüşme için hangi belgeler gerekir?
Ana sözleşme ve ekleri, Yetki/tahkim klozu, Tarafların kuruluş ve temsil belgeleri belgelerini tarih sırasıyla hazırlayın; kişisel verileri açık kanallardan göndermeyin.
Süreyi internetten genel olarak hesaplayabilir miyim?
Dava, tahkim ve kanun yolu süreleri seçilen kurum ve usule göre değişir. Belgenin tebliğ şekli ve özel düzenleme görülmeden kesin gün hesabı yapılmamalıdır.
Yabancı dilde belgeler doğrudan kullanılabilir mi?
Çoğu işlemde apostil veya konsolosluk tasdiki ile yeminli tercüme/noter onayı gerekebilir; belge ülkesine ve işleme göre teyit edilmelidir.
Bu içerik kişiye özel hukuki görüş müdür?
Hayır. İçerik bir hazırlık ve risk kontrol rehberidir; somut olayın tamamı görülmeden kesin sonuç üretmez.
Hangi bilgi, hangi kaynağa dayanıyor?
Kaynaklar, kapsam ve güncellik notları aşağıda gösterilir.
- 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun ↗
Yürürlükteki metin, kapsam, yetki, süre ve usul hükümleri · Kaynağa erişim: 2026-09-18
- Makalede açıklanan kanuni çerçeve
- Başvuru, sorumluluk veya uyuşmazlık yolunun ana dayanağı
Resmî metin, ikincil düzenlemeler ve somut olay belgeleriyle birlikte uygulanmalıdır; tek başına sonuç garantisi vermez.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ↗
Yürürlükteki metin, kapsam, yetki, süre ve usul hükümleri · Kaynağa erişim: 2026-09-18
- Makalede açıklanan kanuni çerçeve
- Başvuru, sorumluluk veya uyuşmazlık yolunun ana dayanağı
Resmî metin, ikincil düzenlemeler ve somut olay belgeleriyle birlikte uygulanmalıdır; tek başına sonuç garantisi vermez.
Yayın onayı: Av. Mertcan Turan tarafından verilmiştir. Mevzuat ve içtihat güncelliği periyodik olarak kontrol edilir.
Sorumluluk reddi ve kullanım beyanı
Bu yayın genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye veya dosyaya özgü hukuki görüş, hukuki hizmet ya da sonuç garantisi değildir. Mevzuat ve uygulama değişebilir; somut olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.
İçeriği okumak, video izlemek, belge oluşturmak veya aracı kullanmak avukatlık ilişkisi kurmaz. Süreli işlemler için bu siteden yanıt veya randevu onayı beklemeyin. Bu beyan emredici mevzuattan doğan ve hukuken sınırlandırılamayan yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.
Yayın ve kullanım ilkeleri ↗GÖRÜŞME VE İLETİŞİM
Ofis iletişim bilgileri
Hukuki danışmanlık görüşmesi için ofisimizle iletişime geçebilir, size uygun görüşme biçimini iletebilirsiniz.
Görüşmenin kapsamı, zamanı ve ücret bilgisi ayrıca netleştirilir. Talep, kesinleşmiş randevu değildir.
Mertcan Turan Hukuk ve Danışmanlık Ofisi