Yürütmenin durdurulması: şartlar, başvuru ve itiraz süreci

Süreci bir bakışta görün

1. 1Acil etkiyi belirleyin

   İşlemin ne zaman ve nasıl uygulanacağını yazın.

2. 2Hukuka aykırılığı belgeleyin

   İşlem unsurlarındaki açık sorunu gösterin.

3. 3Zarar bağını kurun

   Geri dönüşü güç sonucu somutlaştırın.

4. 4Tebliği izleyin

   Karar ve itiraz süresini kayda bağlayın.

Birbirine karıştırılmaması gerekenler

Kısa cevap

Yürütmenin durdurulması, iptal davasındaki nihai karardan önce verilen geçici bir yargısal korumadır. Davayı kazanmak anlamına gelmez; işlemin uygulanmasını yargılama sürerken durdurabilir.

Dava açmak neden yetmez?

İdari işlemler uygulanabilirlik niteliğini dava açıldı diye kural olarak kaybetmez. Görevden uzaklaştırma, yıkım, ruhsat kapatma veya ihale dışı bırakma gibi işlemler dava sürerken sonuç doğurabilir. Bu nedenle geçici koruma ihtiyacı ayrı açıklanmalıdır.

İki şart birlikte aranır

Mahkeme, işlemin açıkça hukuka aykırı olması ile uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartlarını birlikte arar. Yalnız “işlem haksızdır” veya “zarar göreceğim” demek yeterli değildir; her iki şart somutlaştırılmalıdır.

Açık hukuka aykırılık nasıl anlatılır?

Yetkisiz makam, savunma alınmaması, gerçeğe aykırı maddi sebep, ölçüsüz sonuç veya kamu yararı dışındaki amaç gibi iddialar; işlem ve dayanak belgelerle ilişkilendirilmelidir. Uzun mevzuat alıntısı yerine dosyadaki açık çelişki gösterilmelidir.

Telafisi güç zarar nasıl anlatılır?

Yıkım, öğrenim veya çalışma statüsünün kaybı, işletmenin kapanması ya da geri dönüşü mümkün olmayan fiilî değişiklik gibi riskler tarih, belge ve olası etkiyle açıklanmalıdır. Sadece parasal kayıp her dosyada tek başına yeterli görülmeyebilir.

Savunma alınmadan karar

Uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde mahkeme, kanuni şartlar varsa idarenin savunmasını beklemeden geçici karar verebilir. Bu istisna otomatik değildir; aciliyetin ve geri dönülmez etkinin dosyada görünür olması gerekir.

İtiraz ve kararın uygulanması

Yürütmenin durdurulması kararına karşı kanunda gösterilen merciye yedi gün içinde itiraz edilebilir. İdare, verilen kararı gecikmeksizin uygulamak zorundadır. İtiraz mercii ve sürenin başlangıcı tebliğ belgesinden kontrol edilmelidir.

Talep reddedilirse

Ret kararı davanın kaybedildiği anlamına gelmez; esas inceleme sürer. Kanun yoluna başvuru, yeni olgu veya belge ve koşulların değişmesi ayrı değerlendirilir. Aynı talebi gerekçesiz biçimde tekrarlamak yerine ret gerekçesi okunmalıdır.

Sonraki adım ve kapsam sınırı

Önce işlem veya başvurunun tam örneğini, tebliğ kaydını ve olay kronolojisini hazırlayın. Süreli bir belge aldıysanız yalnız bu sayfadaki genel bilgiye dayanarak beklemeyin.

Bu içerik genel bilgilendirme ve dosya hazırlığı amacı taşır; hukuki görüş, süre hesabı veya sonuç garantisi değildir. Tebligat, işlem ve başvuru belgeleri görülmeden kesin değerlendirme yapılamaz.

Kaynak ve güncellik

Bu rehberin mevzuat çerçevesi 20.09.2026 tarihinde resmî kanun metinleri üzerinden kontrol edilmiştir. İşlem öncesinde değişiklik ve geçiş hükümleri yeniden doğrulanmalıdır.