Belirli, belirsiz ve kısmi süreli iş sözleşmesi nasıl seçilir?

Süreci bir bakışta görün

1. 1İhtiyaç

   Geçici iş mi, sürekli pozisyon mu?

2. 2Süre

   Bitiş ve haftalık saatleri ayırın.

3. 3Belge

   Gerekçe ve koşulları yazın.

4. 4İzleme

   Yenileme ve fiili çalışmayı kontrol edin.

Birbirine karıştırılmaması gerekenler

Önce iki ayrı soruyu cevaplayın

İlişkinin ne zaman biteceği ile haftada kaç saat çalışılacağı farklı sorulardır. Bir sözleşme hem belirsiz süreli hem kısmi süreli olabilir. Belirli süreli olması, çalışanın mutlaka tam zamanlı çalışacağı anlamına gelmez.

İş Kanunu m.9 çalışma biçimlerini bu ayrımlarla düzenler. Sözleşme seçimi işverenin sadece tercih ettiği başlığa göre yapılmamalıdır. Gerçek iş ihtiyacı, görev ve çalışma düzeni metinle uyumlu olmalıdır.

Belirli süre için objektif gerekçe gerekir

M.11, belirli süreli işler, belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşulları esas alır. Yazılı metinde bitişin neden belirli olduğu anlaşılmalıdır. Sürekli devam eden bir pozisyonu her yıl aynı biçimde yenilemek ayrıca inceleme gerektirir.

Esaslı neden olmaksızın zincirleme belirli süreli sözleşme yapılamaz; aksi halde başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Esaslı nedene dayalı zincirleme ilişkiler ise belirli süreli özelliğini koruyabilir. Proje sözcüğünün kullanılması, projenin ve geçici ihtiyacın gerçekten bulunduğunu kanıtlamaz.

Kısmi süreli çalışan ikinci sınıf çalışan değildir

M.13 kısmi süreyi, emsal tam süreli çalışana göre önemli ölçüde daha az haftalık çalışma üzerinden tanımlar. Salt kısmi çalışma nedeniyle farklı işlem yapılması, ayrımı haklı kılan neden yoksa yasaktır. Ücret ve bölünebilir parasal menfaatler çalışma süresiyle orantılı düzenlenir.

Günler, başlangıç ve bitiş saatleri, çalışma yerleri ve ücret sistemi açık yazılmalıdır. Bordro ile fiili çalışma birbirini doğrulamalıdır. Kısmi süreli sözleşmeyle işe alıp düzenli olarak tam süreli çalıştırmak, belge ile gerçeklik arasında uyuşmazlık doğurur.

Deneme süresi bütün hakları kaldırmaz

M.15 uyarınca deneme kaydı kararlaştırılabilir; kural olarak en çok iki ay, toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar süre söz konusudur. Deneme içinde taraflar bildirim süresine gerek olmadan ve tazminatsız feshedebilir. Çalışılan günlerin ücret ve diğer hakları saklıdır.

Deneme dönemi ücretsiz çalışma veya sigortasız istihdam izni değildir. Deneme kaydı ile belirli süreli sözleşme de aynı araç değildir. İşyerindeki bütün ayrılışları deneme olarak etiketlemek, şartları oluşmayan feshi bu kapsama sokmaz.

Yazılı belge ve personel dosyası nasıl hazırlanır?

M.8 bir yıl ve daha uzun süreli sözleşmeler için yazılılık kuralını düzenler. Yazılı sözleşme yapılmayan hallerde de kanunda belirtilen çalışma koşullarını gösteren belgeye ilişkin yükümlülük vardır. Belirli süreli sözleşmede m.11’in yazılılık ve objektif neden şartları ayrıca dikkate alınır.

Görev, ücret ekleri, çalışma süresi, işyeri, izin düzeni ve varsa ek protokoller tek sürümde izlenmelidir. Çalışanın imzaladığı metinle işverende kalan metnin aynı olması gerekir. Boş tarihler, sonradan eklenen sayfalar ve imzasız ekler uyuşmazlık riskini artırır.

Sona erme öncesinde ikinci bir kontrol yapın

Belirli süreli ilişkinin süresinin dolması ile süre bitmeden fesih aynı olay değildir. Sözleşmenin gerçekten belirli süreli kurulup kurulmadığı, yenilemeler ve varsa özel düzenlemeler önce incelenmelidir. Her belirli süreli sözleşmenin bütün tazminat haklarını ortadan kaldırdığı söylenemez.

Belirsiz süreli ilişkide bildirim, haklı veya geçerli neden ve iş güvencesi ayrı değerlendirme başlıklarıdır. Kısmi süreli olması bu incelemeyi gereksiz kılmaz. İnsan kaynakları çıkış işlemini yalnız dosyanın başlığına bakarak tamamlamamalıdır.

Sonraki adım ve sorumluluk reddi

Somut durumunuz için olay özeti, tarih çizelgesi ve belge listesiyle randevu hazırlığı yapabilirsiniz. Mertcan Turan Hukuk ve Danışmanlık Ofisi ile iletişime geçebilirsiniz.\n\nBu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş, dava sonucu veya başarı garantisi değildir. Her olayın tarafları, belgeleri, süreleri ve güncel mevzuatı farklı olabilir. İşlem yapmadan önce yetkin bir avukattan somut dosya incelemesi almanız önerilir.