İşten ayrıldıktan sonra rakip şirkette çalışmak yasaklanabilir mi?

Süreci bir bakışta görün

1. 1Bilgi

   Hangi ticari bilgi korunuyor?

2. 2Sınır

   İş, yer ve süre orantılı mı?

3. 3Ayrılış

   Fesih nedeninin etkisini inceleyin.

4. 4Talep

   Ceza, zarar ve durdurmayı ayırın.

Birbirine karıştırılmaması gerekenler

Hangi rekabet yasağından söz ediyoruz?

Çalışırken işverene karşı sadakat borcu ile işten ayrıldıktan sonraki rekabet yasağı farklıdır. Bu rehber, hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra rakip işletmede çalışma veya rakip iş kurmaya ilişkin sınırlamayı ele alır. Ticari ortakların ya da şirket müdürlerinin yasakları aynı kurallara indirgenemez.

Bir belgenin başlığında gizlilik sözleşmesi yazması, içindeki çalışma yasağını gizlilik kuralına dönüştürmez. Hükmün gerçek etkisi incelenir. İşveren ticari bilgisini korumak isterken çalışan da mesleğini sürdürebilmelidir.

Yazılı imza tek başına yeterli değildir

TBK m.444, fiil ehliyeti bulunan işçinin yasağı yazılı olarak üstlenmesini düzenler. Bunun yanında hizmet ilişkisinin müşteri çevresi, üretim sırları veya işverenin işleri hakkında bilgi edinme imkânı sağlaması gerekir. Bu bilgilerin kullanılması işveren için önemli zarar doğurabilecek nitelikte olmalıdır.

Her personelin şirkette bulunması veya ortak klasöre erişmesi aynı sonuç doğurmaz. Satış yöneticisinin güncel müşteri stratejisine erişimi ile herkese açık fiyat listesini görmesi ayrı değerlendirilir. Sözleşmeye bütün bilgiler gizlidir yazılması, bilgilerin gerçekten korunabilir olduğunu tek başına kanıtlamaz.

Yer, zaman ve iş türü nasıl belirlenir?

M.445, çalışanın ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı biçimde tehlikeye düşüren sınırlamalara izin vermez. Süre özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz. İki yıl yazılması da diğer koşulları taşımayan kaydı otomatik geçerli yapmaz.

Faaliyet bölgesi, çalışanın rolü ve işverenin korunacak pazarı somutlaştırılmalıdır. Her sektörde ve bütün dünyada çalışmayı yasaklayan bir hüküm, dar bir müşteri bilgisi riskine uygun olmayabilir. Mahkemenin aşırı yasağı kapsam veya süre yönünden sınırlandırma yetkisi vardır; taraflar bu ihtimali baştan sınırsız metin yazmanın gerekçesi yapmamalıdır.

İşten ayrılış biçimi yasağı etkiler

TBK m.447 uyarınca işverenin yasağın devamında gerçek yararı kalmamışsa yasak sona erer. İşverenin haklı sebep olmadan feshi veya işçinin işverene yüklenebilen bir nedenle feshi de maddede ayrıca düzenlenir. Ayrılışın sadece insan kaynakları sistemindeki koduna bakmak yeterli değildir.

Fesih yazısı, olayın gerçek sebebi ve tarafların bildirimleri birlikte incelenmelidir. Ödenmeyen ücret nedeniyle ayrılma iddiası ile olağan istifa aynı analiz değildir. İşverenin sözleşmeyi bitirdikten sonra her durumda ceza isteyebileceği varsayımı doğru olmaz.

Ceza koşulu ve çalışmanın durdurulması farklı taleplerdir

M.446, yasağa aykırılığın zarar ve ceza koşulu bakımından sonuçlarını düzenler. Aksine sözleşme hükmü yoksa işçinin kararlaştırılan cezayı ödeyerek yasak borcundan kurtulabilmesi düzenlenmiştir; ceza tutarını aşan zarar ayrı gündeme gelebilir. Önce geçerli bir yasağın varlığı ve ihlali incelenir.

Yasağa aykırı davranışın sona erdirilmesi talebi ise yazılı olarak açıkça saklı tutulmuş olmasına ve maddede belirtilen menfaat ile davranış koşullarına bağlıdır. Ceza yazıldığı için mahkemenin her durumda yeni işyerinde çalışmayı durduracağı söylenemez. Sözleşmedeki bütün yaptırımlar aynı talep değildir.

İşveren ve çalışan için uygulama dosyası

İşveren, korunacak bilgi kategorilerini ve erişim yetkilerini görev bazında belirlemelidir. Sözleşmenin imzalı sürümü, görev değişiklikleri, bilgi erişimi ve ayrılış belgeleri bir arada tutulmalıdır. İşçinin bütün özel mesajlarını izlemek, rekabet yasağını ispatın serbest bir yöntemi değildir.

Çalışan, yeni görevin kapsamını eski yasakla karşılaştırmalı; yanında müşteri listesi veya şirket dosyası götürmemelidir. Uyuşmazlık çıktığında yalnız eski ve yeni işverenin aynı sektörde olmasıyla karar verilmez. Görev, bilgi, zarar ihtimali, yasak kapsamı ve sona erme sebepleri birlikte değerlendirilir.

Sonraki adım ve sorumluluk reddi

Somut durumunuz için olay özeti, tarih çizelgesi ve belge listesiyle randevu hazırlığı yapabilirsiniz. Mertcan Turan Hukuk ve Danışmanlık Ofisi ile iletişime geçebilirsiniz.\n\nBu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş, dava sonucu veya başarı garantisi değildir. Her olayın tarafları, belgeleri, süreleri ve güncel mevzuatı farklı olabilir. İşlem yapmadan önce yetkin bir avukattan somut dosya incelemesi almanız önerilir.