5 yıl kesintisiz ikamet yoluyla vatandaşlık, Türkiye’de yasal izinlerle aralıksız olarak beş yıl boyunca yaşayan yabancı uyruklu kişilerin, kanunda belirtilen diğer şartları da karşılamaları durumunda Türk vatandaşlığına başvurma hakkı kazanmasıdır. Bu yöntem, başvuru sahibinin Türkiye’ye entegrasyonunu ve topluma uyumunu esas alır.
5 Yıl Kesintisiz İkamet Yoluyla Türk Vatandaşlığı: 2026 Güncel Rehberi
Türk Vatandaşlığı Kanunu, yabancıların belirli koşulları yerine getirmesi halinde Türk vatandaşı olmalarına olanak tanır. Bunlardan en yaygın olanı ise “genel hükümlere göre vatandaşlık” olarak da bilinen, Türkiye’de 5 yıl kesintisiz ikamet etme şartına dayalı başvurudur. 2026 yılı itibarıyla bu süreçte dikkat edilmesi gereken güncel şartları ve adımları sizler için derledik.
2026 Yılı İtibarıyla Başvuru Şartları Nelerdir?
Başvurunuzun olumlu sonuçlanması için aşağıdaki şartların tamamını eksiksiz olarak sağlamanız gerekmektedir:
- Kesintisiz 5 Yıl İkamet: Başvuru tarihinden geriye dönük olarak son 5 yıl boyunca Türkiye’de yasal ikamet izniyle kesintisiz olarak yaşamış olmalısınız. Bu 5 yıllık süre içinde toplamda 12 ayı geçmemek üzere yurt dışında bulunabilirsiniz. Ancak tek seferde 6 aydan fazla yurt dışında kalmak kesinti sayılır.
- Türkiye’de Yerleşme Niyeti: Davranışlarınızla Türkiye’de kalıcı olarak yaşama niyetinizi göstermelisiniz. Bu niyet; Türkiye’de mülk edinmek, iş kurmak, yatırım yapmak veya aile bağları kurmak gibi durumlarla kanıtlanabilir.
- Yeterli Düzeyde Türkçe Bilgisi: Toplumsal yaşama uyum sağlayabilecek, günlük ihtiyaçlarınızı karşılayabilecek seviyede Türkçe konuşabiliyor olmanız gerekir. Bu durum, başvuru sırasında mülakat yapan komisyon tarafından değerlendirilir.
- İyi Ahlak Sahibi Olmak: Toplum düzenine ve genel ahlak kurallarına aykırı bir davranışta bulunmamış olmanız ve ciddi bir suçtan hüküm giymemiş olmanız beklenir.
- Geçimini Sağlayabilme: Kendinizin ve bakmakla yükümlü olduğunuz kişilerin geçimini sağlayacak bir gelire veya mesleğe sahip olduğunuzu kanıtlamanız istenir.
- Genel Sağlık Bakımından Tehlike Teşkil Etmemek: Toplum sağlığı açısından tehlikeli olarak kabul edilen bulaşıcı bir hastalığınızın bulunmaması gerekir.
- Ulusal Güvenlik ve Kamu Düzeni Açısından Engel Teşkil Etmemek: Türkiye’nin ulusal güvenliği ve kamu düzeni için bir tehdit oluşturmamanız esastır.
Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler Tablosu
Başvuru süreci genel hatlarıyla aşağıdaki adımlardan oluşur. Gerekli belgeler kişisel durumunuza göre değişiklik gösterebilir.
| Adım | Açıklama |
|---|---|
| 1. Başvuru Dosyasının Hazırlanması | İstenen tüm belgelerin (pasaport, ikamet izni, doğum belgesi, medeni hal belgesi, gelir belgesi vb.) eksiksiz ve güncel olarak toplanması. |
| 2. Randevu ve Başvuru | İkamet edilen yerdeki İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü’nden randevu alınarak dosyanın şahsen teslim edilmesi. |
| 3. Komisyon Mülakatı | Dosyanızın incelenmesinin ardından, Türkçe bilginizi ve Türkiye’ye uyumunuzu ölçmek amacıyla bir mülakata çağrılırsınız. |
| 4. Arşiv Araştırması | Güvenlik ve kamu düzeni açısından bir engel olup olmadığının tespiti için Emniyet ve MİT tarafından arşiv araştırması yapılır. |
| 5. Değerlendirme ve Karar | Tüm aşamalar tamamlandıktan sonra dosyanız nihai karar için Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’ne ve onayın ardından Cumhurbaşkanlığı’na sunulur. |
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. 5 yıllık sürede Türkiye dışında ne kadar kalabilirim?
Vatandaşlık başvurusunda aranan 5 yıllık kesintisiz ikamet süresi boyunca toplamda 12 ayı (365 gün) geçmemek şartıyla yurt dışında bulunabilirsiniz. Ancak tek bir çıkışınızın 6 aydan (180 gün) uzun olmaması kritik öneme sahiptir. Bu sürelerin aşılması, ikamet bütünlüğünü bozar ve süreyi sıfırlar.
2. Turistik veya öğrenci ikamet izni ile geçen süreler 5 yıla dahil edilir mi?
2026 yılı düzenlemelerine göre, turistik amaçlı kısa dönem ikamet izinleri ile geçirilen süreler 5 yıllık hesaba dahil edilmez. Öğrenci ikamet izniyle geçirilen sürenin ise sadece yarısı bu hesaba katılır. Çalışma izni, aile ikamet izni gibi izinlerle geçirilen sürelerin tamamı hesaba dahil edilir.
3. Vatandaşlık başvurum reddedilirse ne yapmalıyım?
Başvurunuzun reddedilmesi durumunda, idare tarafından size gerekçeli bir karar tebliğ edilir. Bu kararın tebliğinden itibaren yasal süresi içinde İdare Mahkemesi’ne iptal davası açma hakkınız bulunmaktadır. Bu süreçte bir avukattan hukuki destek almanız tavsiye edilir.
