Eşin soyadını kullanmama, 2026 yılı itibarıyla evlenen kadının herhangi bir gerekçe sunmadan veya dava açmadan, sadece kendi bekarlık soyadını kullanabilmesi hakkıdır. Anayasa Mahkemesi kararlarıyla güçlenen bu hak, evlilik sırasında veya sonrasında nüfus müdürlüğüne verilecek basit bir dilekçe ile kolayca kullanılabilir.
Eşin Soyadını Kullanmama Hakkı: 2026 Güncel Rehberi
Toplumsal cinsiyet eşitliği yönünde atılan önemli adımlardan biri olan, evlilikte kadının kendi soyadını kullanma hakkı, son yıllarda önemli ölçüde kolaylaştı. Geçmişte dava açmayı gerektiren bu süreç, 2026 itibarıyla artık basit bir idari işleme dönüştü. Bu rehberimizde, dava açmadan sadece kendi soyadınızı nasıl kullanabileceğinizi adım adım anlatıyoruz.
Sadece Kendi Soyadınızı Kullanmak İçin Gerekenler
Artık mahkeme koridorlarında zaman kaybetmenize gerek yok. Kendi soyadınızı kullanmak için izlemeniz gereken yol oldukça basittir:
- Evlilik Başvurusu Sırasında: Nikah başvurusu yaparken, yetkili memura sadece bekarlık soyadınızı kullanmak istediğinizi belirtmeniz yeterlidir. Bu beyanınız resmi evrakta kayıt altına alınır.
- Evlilik Sonrası Başvuru: Eğer evlilik sırasında bu tercihi belirtmediyseniz veya sonradan karar değiştirdiyseniz, endişelenmeyin. Eşinizin soyadını aldıktan sonra da nüfus müdürlüğüne bir dilekçe ile başvurarak sadece kendi soyadınıza dönebilirsiniz.
İki Soyadını Birlikte Kullanma Seçeneği
Sadece kendi soyadınızı kullanmak istemiyorsanız, kanun size bekarlık soyadınızı eşinizin soyadının önünde olacak şekilde birlikte kullanma hakkı da tanımaktadır. Bu tercih de yine evlilik başvurusu sırasında veya sonrasında nüfus müdürlüğüne yapılacak bir beyanla kolayca gerçekleştirilebilir.
Yasal Süreçlerin Karşılaştırması: Dün ve Bugün
Anayasa Mahkemesi’nin eşitlik ilkesini temel alan kararları, süreci nasıl değiştirdi? Aşağıdaki tablo bu değişimi net bir şekilde özetlemektedir.
| Özellik | 2023 Öncesi | 2026 Mevcut Durum |
|---|---|---|
| Başvuru Yöntemi | Dava Açma Zorunluluğu | Nüfus Müdürlüğüne Dilekçe |
| Gerekçe Sunma | Haklı bir gerekçe sunma şartı vardı. | Gerekçe gösterme zorunluluğu yok. |
| İşlem Süresi | Aylar sürebilen mahkeme süreci | Birkaç iş günü içerisinde tamamlanır. |
| Maliyet | Mahkeme harçları ve avukatlık ücretleri | Ücretsiz veya çok düşük bir harç bedeli |
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Evlendikten sonra sadece kendi soyadımı kullanmak için dava açmam gerekir mi?
Hayır, 2026 yılı itibarıyla dava açma zorunluluğu tamamen kalkmıştır. Bağlı bulunduğunuz ilçe nüfus müdürlüğüne kimliğinizle birlikte vereceğiniz bir dilekçe yeterlidir. - Mevcut evliliğimde eşimin soyadını kullanıyorum, şimdi sadece kendi soyadıma dönebilir miyim?
Evet, dönebilirsiniz. Evliliğiniz devam ederken de nüfus müdürlüğüne başvurarak eşinizin soyadını sildirip sadece bekarlık soyadınızı kullanmaya başlayabilirsiniz. - Bu hak erkekler için de geçerli mi?
Türk Medeni Kanunu’na göre erkek, evlenince kendi soyadını korur. Ancak hukuktaki eşitlik ilkesi tartışmaları devam etmektedir. Şu anki uygulamada erkeğin eşinin soyadını alması için ayrı bir mahkeme kararı gerekmektedir, ancak bu konudaki yasal düzenlemelerin de değişmesi beklenmektedir.
