HAGB kararı, sanık hakkında kurulan mahkumiyet hükmünün, belirli şartların varlığı halinde, 5 yıllık denetim süresi boyunca herhangi bir hukuki sonuç doğurmaması ve bu sürenin kasıtlı bir suç işlenmeden geçirilmesi durumunda davanın düşürülerek ortadan kaldırılması anlamına gelen bir ceza hukuku kurumudur.
HAGB Kararı Nedir ve Süreç Nasıl İşler?
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB), Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 231. maddesinde düzenlenen, sanığa adeta ikinci bir şans tanıyan önemli bir müessesedir. Mahkeme, sanığın suçlu olduğuna kanaat getirse de, belirli koşulları taşıması halinde hükmü hemen açıklamak yerine 5 yıl süreyle erteler. Bu 5 yıllık denetim süresi, sanığın topluma yeniden kazandırılması ve geleceğini olumsuz etkileyecek bir sicil kaydından korunması amacını taşır. Eğer sanık bu süreyi yasalara uygun bir şekilde tamamlarsa, hakkındaki dava hiç açılmamış gibi düşer ve tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar.
HAGB Kararı Verilebilmesinin Şartları Nelerdir?
Bir sanık hakkında HAGB kararı verilebilmesi için 2026 yılı itibarıyla aşağıdaki şartların tamamının bir arada bulunması gerekmektedir:
- Ceza Sınırı: Sanığa hükmedilen cezanın 2 yıl veya daha az süreli hapis cezası ya da adli para cezası olması gerekir.
- Sabıka Durumu: Sanığın daha önceden kasıtlı bir suçtan mahkumiyetinin bulunmaması şarttır.
- Yeniden Suç İşlememe Kanaati: Mahkemenin, sanığın kişilik özellikleri ve duruşmadaki tutumunu göz önünde bulundurarak yeniden suç işlemeyeceğine dair bir kanaate varması gerekir.
- Zararın Giderilmesi: Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı bir zarar varsa, bu zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmesi gerekir.
- Sanığın Kabulü: Duruşmada sanığa HAGB kararını kabul edip etmediği sorulur ve sanığın bunu kabul etmesi zorunludur.
HAGB Kararının Sonuçları: Süreç Başarılı ve Başarısız Olursa Ne Olur?
5 yıllık denetim süresinin nasıl geçtiği, kararın nihai sonucunu doğrudan etkiler. Sürecin olumlu veya olumsuz tamamlanması durumunda ortaya çıkan sonuçları aşağıdaki tabloda özetleyebiliriz:
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Denetim Süresi Başarıyla Tamamlanırsa | Sanık, 5 yıl boyunca kasıtlı yeni bir suç işlemez ve mahkemenin belirlediği diğer yükümlülüklere uyarsa, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir. Bu durumda dava hiç açılmamış sayılır. |
| Denetim Süresi İhlal Edilirse | Sanık, 5 yıl içinde kasıtlı yeni bir suç işlerse veya denetim yükümlülüklerine aykırı davranırsa, mahkeme daha önce geri bıraktığı hükmü açıklar. Yani, sanık ertelenen cezayı çekmek zorunda kalır. |
HAGB Kararı Adli Sicil Kaydında (Sabıka Kaydı) Görünür mü?
Bu, en çok merak edilen konulardan biridir. HAGB kararları, vatandaşların e-Devlet üzerinden veya adliyelerden aldığı standart adli sicil kaydında görünmez. Bu kararlar, sadece hakim ve savcıların görebileceği özel bir sisteme kaydedilir. Denetim süresi başarıyla tamamlanıp dava düştüğünde, bu özel sistemdeki kayıt da tamamen silinir. Dolayısıyla HAGB, kişinin sosyal ve iş hayatını olumsuz etkilemez.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- HAGB kararı memuriyete engel mi?
Genellikle HAGB kararı tek başına memuriyete engel teşkil etmez. Çünkü ortada kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmü yoktur. Ancak, özellikle güvenlik soruşturması gerektiren mesleklerde kurumların kendi yönetmeliklerine göre farklı değerlendirmeler yapılabileceği unutulmamalıdır. - Denetim süresinde adres değişikliği yapabilir miyim?
Evet, yapabilirsiniz. Ancak adres değişikliğini derhal kararı veren mahkemeye veya denetimli serbestlik müdürlüğüne bildirmeniz yasal bir yükümlülüktür. Bildirmemek, denetim şartlarını ihlal sayılabilir. - HAGB kararına itiraz edilebilir mi?
Evet, HAGB kararı bir son karar olmadığından temyiz edilemez ancak kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde kararı veren mahkemeye bir dilekçe ile itiraz edilebilir. İtirazı, o yerdeki ağır ceza mahkemesi inceler.
