Haklı nedenle fesih, iş sözleşmesinin kanunda belirtilen geçerli sebeplere dayanarak derhal sonlandırılmasıdır. 2026 yılı itibarıyla, işçi haklı bir nedenle sözleşmeyi feshederse kıdem tazminatına hak kazanır. Ancak işveren haklı bir nedenle fesih yaparsa, işçi kıdem tazminatı hakkını kaybeder.
Haklı Nedenle Fesih ve Kıdem Tazminatı Hakkı (2026 Güncel Rehber)
İş Hukuku’nun en önemli konularından biri olan haklı nedenle fesih, hem işçinin hem de işverenin belirli koşullar altında iş sözleşmesini derhal sonlandırma hakkını ifade eder. Ancak bu feshin en kritik sonucu, kıdem tazminatı üzerindeki etkisidir. Bu rehberde, 2026 yılı güncel mevzuatına göre haklı fesih durumunda kıdem tazminatı hakkının nasıl şekillendiğini detaylıca ele alacağız.
İşçinin Haklı Nedenle Fesih Hakkı (Kıdem Tazminatı Alınan Durumlar)
4857 sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesi, işçiye haklı nedenle derhal fesih hakkı tanıyan durumları üç ana başlıkta toplamıştır. Bu durumlarda işçi, 1 yıl veya daha fazla çalışmışsa kıdem tazminatı alabilir:
- Sağlık Sebepleri: İşin niteliğinden kaynaklanan bir sebeple işçinin sağlığının veya yaşayışının tehlikeye girmesi.
- Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Aykırılık: İşverenin işçiye veya ailesine hakaret etmesi, cinsel tacizde bulunması, ücreti eksik veya hiç ödememesi, mobbing uygulaması gibi durumlar.
- Zorlayıcı Sebepler: İşyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebeplerin ortaya çıkması.
İşverenin Haklı Nedenle Fesih Hakkı (Kıdem Tazminatı Alınamayan Durumlar)
İş Kanunu’nun 25. maddesi ise işverene haklı fesih hakkı tanır. Bu hallerde işveren işçiyi derhal işten çıkarabilir ve işçi kıdem tazminatı alamaz. En yaygın nedenler şunlardır:
- İşçinin Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Aykırılığı: İşverene veya ailesine hakaret etmek, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ifşa etmek, işe sarhoş veya uyuşturucu madde etkisinde gelmek, işyerinde cinsel tacizde bulunmak.
- İşçinin Sağlık Sebepleri: İşçinin kendi kastından veya düzensiz yaşantısından doğan bir hastalık veya engellilik nedeniyle devamsızlığının ardı ardına 3 iş günü veya bir ayda 5 iş gününden fazla sürmesi.
- Zorlayıcı Sebepler: İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması.
Haklı Fesih Durumlarında Tazminat Hakları Tablosu
Aşağıdaki tablo, farklı fesih senaryolarında kıdem tazminatı hakkını özetlemektedir:
| Fesih Nedeni | Fesih Yapan Taraf | Kıdem Tazminatı Durumu |
|---|---|---|
| Maaşların düzenli ödenmemesi | İşçi | Alınır |
| İşyerinde hırsızlık yapmak | İşveren | Alınamaz |
| İşçiye mobbing uygulanması | İşçi | Alınır |
| İzinsiz ve mazeretsiz devamsızlık | İşveren | Alınamaz |
Sıkça Sorulan Sorular
1. Haklı nedenle istifa eden işçi ihbar tazminatı alabilir mi?
Hayır. Haklı nedenle fesihte bildirim süresine uyma zorunluluğu ortadan kalktığı için, sözleşmeyi fesheden taraf ihbar tazminatı ödemez veya talep edemez. Dolayısıyla işçi, haklı nedenle fesih yapsa dahi ihbar tazminatı alamaz.
2. İşveren haklı nedenle işten çıkardığını nasıl ispatlamalıdır?
İşveren, fesih nedenini somut delillerle (tutanak, şahit ifadeleri, kamera kayıtları, yazışmalar vb.) ispatlamakla yükümlüdür. Fesih bildirimini yazılı olarak ve sebebini açıkça belirterek yapmalıdır. İspat yükü işverendedir.
3. Haklı fesih hakkımı ne kadar sürede kullanmalıyım?
Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan bir durumu öğrendiğiniz tarihten itibaren 6 iş günü ve her durumda olayın gerçekleştiği tarihten itibaren 1 yıl içinde fesih hakkınızı kullanmalısınız. Bu süreler hak düşürücü niteliktedir.
