Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı, tek başına memuriyete doğrudan bir engel teşkil etmez. 5 yıllık denetim süresi başarıyla tamamlandığında dava düşer ve sicile işlemez. Ancak suçun niteliği ve kurumun takdiri, özellikle güvenlik soruşturması aşamasında belirleyici olabilmektedir.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Nedir ve Memuriyeti Nasıl Etkiler?
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), sanık hakkında kurulan mahkumiyet hükmünün, belirli bir denetim süresi boyunca hukuki bir sonuç doğurmaması anlamına gelen bir ceza muhakemesi kurumudur. 2026 yılı itibarıyla HAGB kararlarının memuriyete etkisi, hem 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu hem de güncel Danıştay içtihatları çerçevesinde değerlendirilmektedir. Temel prensip, HAGB kararının kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmü sayılmamasıdır.
HAGB Kararı ve 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu
657 Sayılı Kanun’un 48. maddesi, devlet memuru olabilmek için “kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile… zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık gibi yüz kızartıcı suçlardan” mahkum olmama şartını arar. HAGB kararı, hukuken bir “mahkumiyet” niteliği taşımadığı için bu maddeye doğrudan takılmaz. Ancak burada kritik olan iki nokta vardır:
- Suçun Niteliği: HAGB kararına konu olan suç, yüz kızartıcı bir suç ise veya devletin güvenliğine karşı işlenmişse, güvenlik soruşturmasında olumsuz bir kanaat oluşturabilir.
- Denetim Süresi: 5 yıllık denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenirse, ertelenen hüküm açıklanır ve bu durum memuriyetin sona ermesine neden olabilir.
Memur Adayları ve Mevcut Memurlar İçin HAGB’nin Anlamı
HAGB kararının etkisi, kişinin memur adayı mı yoksa mevcut bir memur mu olduğuna göre farklılık gösterir. Aşağıdaki tablo, 2026 yılındaki güncel durumu özetlemektedir.
| Durum | HAGB Kararının Etkisi | Dikkat Edilmesi Gerekenler |
|---|---|---|
| Memur Adayı (İlk Atama) | Güvenlik soruşturmasında görünür. Tek başına eleme nedeni değildir ancak idarenin takdir yetkisini etkiler. | Suçun niteliği (yüz kızartıcı olup olmadığı) ve atanılacak pozisyonun hassasiyeti önemlidir. |
| Mevcut Memur | Denetim süresi boyunca memuriyete devam eder. Disiplin soruşturması ayrıca yürütülebilir. | 5 yıllık denetim süresinde kasıtlı yeni bir suç işlememeye özen gösterilmelidir. |
| Denetim Süresi Sonrası | Dava düşer, karar adli sicilden silinir. Memuriyete hiçbir engeli kalmaz. | Davanın düşme kararının sisteme işlendiğinden emin olunmalıdır. |
Hangi Suçlarda Verilen HAGB Kararları Risk Oluşturur?
HAGB kararı yasal olarak bir engel olmasa da, bazı suç türleri idareler tarafından memuriyetle bağdaşmaz olarak görülebilir. Özellikle hassas görevlerde (polis, asker, hakim, savcı) bu durum daha da önemlidir:
- Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar: Terör örgütü propagandası yapmak, anayasal düzeni bozmaya teşebbüs gibi suçlar.
- Yüz Kızartıcı Suçlar: Zimmet, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, ihaleye fesat karıştırma.
- Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar: Cinsel taciz, cinsel saldırı gibi suçlar memuriyet ahlakı ile bağdaşmaz kabul edilir.
- Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti: Bu suçlar, HAGB kararı alınsa dahi memuriyete girişte ciddi bir engeldir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. HAGB kararı adli sicil kaydımda (sabıka kaydı) görünür mü?
Hayır. HAGB kararları, adli sicil kaydında değil, sadece bu kararları tutan özel bir sistemde kaydedilir. 5 yıllık denetim süresi sonunda dava düştüğünde bu sistemden de tamamen silinir. Resmi kurumlara verilen adli sicil belgelerinde bu bilgi yer almaz.
2. Güvenlik soruşturmasında HAGB kararı ortaya çıkar mı?
Evet. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, adli sicil kaydından daha kapsamlıdır. Bu süreçte hakkınızda verilmiş HAGB kararları, devam eden davalar ve soruşturmalar görülebilir. Ancak bu durum, tek başına memuriyete engel teşkil etmemelidir.
3. HAGB denetim süresinde memuriyetten atılır mıyım?
Hayır, HAGB kararı aldığınız için memuriyetten atılmazsınız. Ancak, HAGB’ye konu olan eyleminiz aynı zamanda bir disiplin suçu teşkil ediyorsa, kurumunuz bu konuda ayrıca bir disiplin soruşturması yürütebilir ve ceza verebilir.
