Alivre satış nedir?

Konuya özel açıklama

Alivre satış nedir?

Alivre satış, satıcının bir malı belirli bir vadede teslim etmeyi üstlendiği satıştır. Henüz yetişmemiş veya hasat edilmemiş ürünün ileride teslim edilmek üzere satılması tipik örnektir. Örneğin üretici ile alıcı, hasadı sonbaharda yapılacak belirli nitelikteki ürünün miktarı, bedeli ve teslim zamanı üzerinde bugünden anlaşabilir.

Malın henüz elde edilmemiş olması ne anlama gelir?

Bu işlemde sözleşmenin kurulması ile malın teslimi farklı zamanlarda gerçekleşebilir. TBK m.207’ye göre satış, satıcıya satılanın zilyetlik ve mülkiyetini devretme, alıcıya da bedeli ödeme borcu yükler. Bedelin mutlaka aynı gün ödenmesi gerekmez; ödeme zamanı sözleşmede ayrıca belirlenebilir.

Alivre satışı yalnızca “taksitle satış” olarak anlamak doğru olmaz. Kelimenin merkezinde gelecekteki teslim taahhüdü vardır. Bir ürün için bu adın kullanılması, işlemi kendiliğinden borsada işlem gören standart bir vadeli işlem sözleşmesine dönüştürmez.

Sözleşmede neler net olmalı?

• Ürünün türü, miktarı ve kalite ölçütleri.
• Fiyat veya fiyatın belirlenme yöntemi.
• Teslim tarihi, yeri ve taşıma giderleri.
• Ödeme ve varsa avansın koşulları.
• Eksik ürün, ayıp, gecikme ve hiç teslim edilememe durumları.

Ürün çıkmazsa borç kendiliğinden biter mi?

Her ürün kaybı aynı sonucu doğurmaz. Sözleşmenin belirli bir tarlanın mahsulünü mü, yoksa belirli tür ve miktarda ürünü mü konu aldığı; riskin kime yüklendiği ve ifa imkânsızlığının şartları incelenir. TBK m.136, borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle ifanın imkânsızlaşmasını ve karşılıklı edimlerin durumunu düzenler. Yarar ve hasarın geçişi bakımından m.208 de önemlidir. Alivre sözleşme, gelecekteki teslimi veya kazancı garanti eden risksiz bir işlem değildir.