İl Disiplin Kurulu Hangi Cezaları Verir? 2026 Kapsamlı Rehber
İl Disiplin Kurulu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre, memurun görevinde kusurlu bulunması durumunda belirli cezaları verme yetkisine sahip resmi bir organdır. Kurulun doğrudan verebildiği temel cezalar; aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulmasıdır. Uyarma ve kınama cezalarını ise genellikle disiplin amirleri verir.
İl Disiplin Kurulunun Görevi ve Yetki Alanı
İl Disiplin Kurulları, illerde valinin başkanlığında toplanan ve memurların disiplin süreçlerini yürüten önemli yapılardır. Temel görevi, disiplin amirlerinin yetkisini aşan veya doğrudan kurula sevk edilen disiplin soruşturmalarını karara bağlamaktır. 2026 yılı itibarıyla dijitalleşen süreçler sayesinde soruşturma dosyaları artık DYS (Dijital Yönetim Sistemi) üzerinden kurula iletilmekte ve kararlar daha hızlı alınmaktadır.
İl Disiplin Kurulu Tarafından Verilen Cezalar
Kurulun yetki alanına giren ve en sık uygulanan cezalar şunlardır:
- Aylıktan Kesme Cezası: Memurun fiilinin ağırlığına göre, brüt aylığının 1/30’u ile 1/8’i arasında kesinti yapılmasıdır. Bu ceza genellikle göreve sarhoş gelmek, görev yerinde genel ahlak ve edep dışı davranışlarda bulunmak gibi durumlar için verilir.
- Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezası: Memurun bulunduğu kademedeki ilerlemesinin 1 ila 3 yıl süreyle durdurulmasıdır. Bu, daha ciddi suçlar için uygulanır. Örneğin; göreviyle ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak veya açıklanması yasak olan bilgileri açıklamak bu cezayı gerektirebilir.
Disiplin Amirlerince Verilen Daha Hafif Cezalar
İl Disiplin Kurulu’nun görev alanını daha iyi anlamak için, genellikle kurum içindeki disiplin amirleri (şube müdürü, daire başkanı vb.) tarafından verilen daha hafif cezaları da bilmek gerekir:
- Uyarma Cezası: Memura görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazılı olarak bildirilmesidir. En hafif disiplin cezasıdır.
- Kınama Cezası: Memura görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazılı olarak bildirilmesidir. Uyarma cezasından bir derece daha ağırdır.
Disiplin Cezaları ve Yetkili Merciler Tablosu
| Ceza Türü | Anlamı | Yetkili Merci |
|---|---|---|
| Uyarma | Daha dikkatli olunması gerektiğinin yazılı bildirimi. | Disiplin Amiri |
| Kınama | Kusurlu olunduğunun yazılı bildirimi. | Disiplin Amiri |
| Aylıktan Kesme | Brüt maaşta 1/30 – 1/8 arası kesinti yapılması. | İl Disiplin Kurulu |
| Kademe İlerlemesinin Durdurulması | Kademesinin 1-3 yıl arası durdurulması. | İl Disiplin Kurulu |
| Devlet Memurluğundan Çıkarma | Memuriyet görevinin tamamen sonlandırılması. | Yüksek Disiplin Kurulu |
İl Disiplin Kurulu Cezaları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
İl Disiplin Kurulu kararlarına itiraz edilebilir mi?
Evet, İl Disiplin Kurulu tarafından verilen aylıktan kesme cezasına karşı disiplin amiri aracılığıyla bir üst kurula veya doğrudan idare mahkemesine itiraz edilebilir. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı ise Yüksek Disiplin Kurulu’na itiraz edilebilir ya da İdare Mahkemesi’nde dava açılabilir.
Disiplin cezası memurun sicilinden silinir mi?
Evet, 657 sayılı Kanun’a göre uyarma ve kınama cezaları 5 yıl, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezaları ise 10 yıl sonra atamaya yetkili amire başvurularak özlük dosyasından silinebilir. Bu süre zarfında memurun yeni bir ceza almamış olması şarttır.
Savunma hakkı verilmeden ceza uygulanabilir mi?
Kesinlikle hayır. Anayasa ile güvence altına alınan savunma hakkı, disiplin hukukunun temel taşıdır. Memura, hakkındaki iddialara karşı savunma yapması için en az 7 gün süre verilmeden hiçbir disiplin cezası verilemez. Bu kuralın ihlali, verilen cezanın iptal sebebidir.
