Evet, normal şartlarda kendi isteğiyle işten ayrılan (istifa eden) çalışan kıdem tazminatı alamaz. Ancak, İş Kanunu’nda belirtilen “haklı nedenler” ile iş sözleşmenizi feshederseniz, en az bir yıllık kıdem şartını sağlamanız durumunda kıdem tazminatına hak kazanabilirsiniz. 2026 yılı itibarıyla bu haklar geçerliliğini korumaktadır.
İşten Kendi İsteğiyle Ayrılan Çalışan Tazminat Alabilir mi?
Çalışanların en çok merak ettiği konulardan biri, kendi kararlarıyla işten ayrıldıklarında kıdem tazminatı alıp alamayacaklarıdır. Genel kural, istifa eden çalışanın tazminat alamayacağı yönündedir. Fakat bu kuralın önemli istisnaları vardır. Eğer istifanızın arkasında kanunun “haklı neden” olarak tanımladığı bir durum varsa, tazminat hakkınız doğar.
Kıdem Tazminatı Alabileceğiniz Haklı Fesih Nedenleri
İş Kanunu’na göre, çalışanın iş sözleşmesini derhal feshedip kıdem tazminatı talep edebileceği başlıca haklı nedenler şunlardır:
- Sağlık Sebepleri: İşin niteliğinin, çalışanın sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olması.
- Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Uymayan Haller: İşverenin çalışana veya ailesine karşı hakaret, tehdit, cinsel taciz gibi davranışlarda bulunması.
- Ücretin Ödenmemesi: Maaşın kanun veya sözleşme hükümlerine göre zamanında ve eksiksiz ödenmemesi (20 günden fazla gecikme ciddi bir nedendir).
- Askerlik Görevi: Erkek çalışanların muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle işten ayrılması.
- Emeklilik: Emeklilik (yaş, prim günü, sigortalılık süresi) şartlarını tamamlayarak aylık almak amacıyla işten ayrılma.
- Evlilik (Kadın Çalışanlar İçin): Kadın çalışanın, evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi arzusu ile işten ayrılması.
- Çalışma Koşullarında Esaslı Değişiklik: İşverenin, rızanız olmadan çalışma koşullarınızda esaslı bir değişiklik yapması ve sizin bunu kabul etmemeniz.
Haklı Nedenle Fesih Durumlarının Özeti (Tablo)
| Fesih Nedeni | Yasal Dayanak | Önemli Not |
|---|---|---|
| Maaşın Zamanında Ödenmemesi | 4857 Sayılı İş Kanunu Md. 24/II-e | Ödemede 20 günü aşan gecikmeler genellikle haklı neden sayılır. |
| Emeklilik Hakkı | 1475 Sayılı İş Kanunu Md. 14 | SGK’dan “kıdem tazminatı alabilir” yazısı alınmalıdır. |
| Askerlik Hizmeti | 1475 Sayılı İş Kanunu Md. 14 | Askerlik sevk belgesi ile işverene başvurulmalıdır. |
| Evlilik (Kadın Çalışan) | 1475 Sayılı İş Kanunu Md. 14 | Evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde fesih hakkı kullanılmalıdır. |
Sıkça Sorulan Sorular
- Haklı nedenle istifa ederken ihbar süresine uymak zorunda mıyım?
Hayır. Haklı nedenle iş sözleşmesini fesheden bir çalışanın ihbar süresine uyma zorunluluğu yoktur. Sözleşmeyi derhal feshedebilir ve işverenden ihbar tazminatı talep edemez. - İstifa dilekçemde haklı nedenimi belirtmezsem ne olur?
Haklı nedeninizi istifa dilekçenizde veya noter aracılığıyla göndereceğiniz ihtarnamede açıkça belirtmeniz çok önemlidir. Aksi takdirde, ileride açılacak bir davada bu durumu ispatlamanız zorlaşabilir ve normal bir istifa olarak değerlendirilebilir. - Haklı nedenle ayrıldıktan sonra tazminatımı ne kadar sürede talep etmeliyim?
2026 yılı itibarıyla kıdem tazminatı için zaman aşımı süresi 5 yıldır. Yani, işten ayrıldığınız tarihten itibaren 5 yıl içinde dava yoluyla veya arabuluculukla hakkınızı talep etmelisiniz.
