Genel kural olarak, kendi isteğiyle işten ayrılan (istifa eden) bir çalışan kıdem tazminatı alamaz. Ancak, İş Kanunu’nda belirtilen haklı fesih nedenleri, muvazzaf askerlik, emeklilik koşullarının sağlanması veya kadın çalışanlar için evlilik gibi özel durumlarda istifa ederek tazminat almak mümkündür. Bu kurallar 2021’de de geçerliydi ve 2026’da da temel olarak aynıdır.
Kendi İsteğiyle İşten Ayrılan Çalışanlar İçin 2026 Tazminat Rehberi
Çalışma hayatının en merak edilen konularından biri, şüphesiz işten ayrılma süreçleri ve kıdem tazminatıdır. Özellikle 2021 gibi geçmiş yıllara yönelik yapılan aramalarda bilgi kirliliği yaşanabilmektedir. 2026 yılı itibarıyla, kendi isteğiyle işten ayrılan bir çalışanın hangi durumlarda kıdem tazminatı alabileceğini net ve anlaşılır bir dille açıklıyoruz.
Genel Kural: Basit İstifa Kıdem Tazminatını Ortadan Kaldırır
4857 sayılı İş Kanunu’na göre, bir çalışanın kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için iş sözleşmesinin kanunda belirtilen belirli nedenlerle sona ermesi gerekir. Herhangi bir haklı gerekçe göstermeden, sadece kişisel bir kararla işten ayrılmak (basit istifa), bu hakkı ortadan kaldırır. İşverenin bu durumda çalışana kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaz.
İstisna Durumlar: İstifa Ederek Tazminat Alınabilen Haller
Neyse ki kanun, çalışanı koruyan ve belirli şartlar altında istifa etse dahi tazminat hakkını saklı tutan önemli istisnalar tanımıştır. İşte o durumlar:
- Haklı Nedenle Fesih: İş Kanunu’nun 24. maddesinde sayılan sağlık sebepleri, işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışları (mobbing, ücretin ödenmemesi vb.) veya zorlayıcı nedenler varsa, çalışan iş sözleşmesini haklı nedenle feshedip tazminatını alabilir.
- Muvazzaf Askerlik Hizmeti: Erkek çalışanlar, askerlik görevi nedeniyle işten ayrıldıklarında kıdem tazminatına hak kazanırlar.
- Emeklilik Hakkı: Emeklilik (yaşlılık, malullük) aylığı veya toptan ödeme almak amacıyla işten ayrılanlar kıdem tazminatı alabilir. Ayrıca, sigortalılık süresini ve prim gün sayısını doldurup emeklilik için sadece yaş şartını bekleyenler de SGK’dan alacakları resmi bir yazı ile istifa edip tazminatlarını talep edebilirler.
- Kadın Çalışanın Evlenmesi: Kadın çalışanlar, evlendikleri tarihten itibaren bir yıl içinde işten ayrılmaları durumunda kıdem tazminatına hak kazanırlar.
- Çalışanın Vefatı: Çalışanın vefatı durumunda, kıdem tazminatı yasal mirasçılarına ödenir.
2021 ile 2026 Arasında Kıdem Tazminatı Kurallarında Değişiklik Oldu Mu?
Kullanıcıların “2021” yılı özelinde arama yapması oldukça normal. Ancak belirtmek gerekir ki, kıdem tazminatına hak kazanma koşullarını düzenleyen 4857 sayılı İş Kanunu’nun temel prensipleri 2021’den 2026’ya değişmemiştir. Yukarıda sayılan haklı nedenler ve özel durumlar, geçmiş yıllarda olduğu gibi bugün de geçerliliğini korumaktadır. Değişen tek şey, her yıl yeniden belirlenen kıdem tazminatı tavan ücretidir.
Kıdem Tazminatı Alınabilecek Durumlar Özet Tablosu (2026)
| Ayrılma Nedeni | Tazminat Hakkı | Önemli Şart |
|---|---|---|
| Basit İstifa | Yok | Kişisel kararla, gerekçesiz ayrılma. |
| Haklı Nedenle Fesih (Md. 24) | Var | Maaşın ödenmemesi, mobbing, sağlık sorunları vb. |
| Askerlik | Var | Muvazzaf askerlik hizmeti olmalı. |
| Emeklilik | Var | SGK’dan “kıdem tazminatı alabilir” yazısı alınmalı. |
| Kadın İçin Evlilik | Var | Evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde kullanılmalı. |
Sıkça Sorulan Sorular
- Mobbing nedeniyle istifa etsem kıdem tazminatı alabilir miyim?
Evet. Mobbing, İş Kanunu’nun 24. maddesi uyarınca işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı sayılır ve çalışan için haklı bir fesih nedenidir. Mobbingi (e-postalar, mesajlar, tanık beyanları vb. ile) kanıtlayarak iş akdinizi sonlandırıp kıdem tazminatınızı talep edebilirsiniz.
- Emeklilik için prim günüm doldu ama yaşım dolmadı, istifa edersem tazminat alabilir miyim?
Evet, alabilirsiniz. 15 yıl sigortalılık ve 3600 prim gününü veya sigortalılık süresi ile prim gün sayısını (8 Eylül 1999 sonrası işe girenler için farklılaşır) tamamlayanlar, bağlı bulundukları Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) “kıdem tazminatı alabilir” yazısı alarak işverene sunmaları halinde istifa ederek kıdem tazminatına hak kazanırlar.
- Evlilik nedeniyle işten ayrılma hakkımı ne kadar sürede kullanmalıyım?
Bu hak, sadece kadın çalışanlar için geçerlidir ve resmi nikah tarihinden itibaren bir (1) yıl içinde kullanılmalıdır. Bir yıl geçtikten sonra evlilik nedeniyle yapılacak istifalarda kıdem tazminatı hakkı doğmaz.
