Ortaklığın Giderilmesi Davası Nasıl Sonuçlanır?

Ortaklığın giderilmesi davası, birden fazla kişinin malik olduğu taşınmazlarda, mülkiyet ilişkisinin sona erdirilmesi amacıyla açılan bir hukuki prosedürdür. Bu dava, paylı veya elbirliği mülkiyetine konu taşınmazlarda açılır ve mahkeme, öncelikle taşınmazın aynen taksim edilip edilemeyeceğini değerlendirir. Eğer aynen taksim mümkün değilse, mahkeme satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verir. Bu süreç, Türk Medeni Kanunu’nun ilgili hükümleri çerçevesinde yürütülür ve tarafların mülkiyet hakları ile taşınmazın fiziki ve ekonomik bütünlüğü arasında bir denge kurmayı amaçlar. Davanın sonucu, taşınmazın niteliğine, paydaşların sayısına ve taleplerine bağlı olarak şekillenir.

Ortaklığın giderilmesi davası hangi taşınmazlarda ve koşullarda açılır?

Ortaklığın giderilmesi davası, mülkiyetin birden fazla kişi arasında paylaşıldığı durumlarda gündeme gelir. Bu durum, genellikle miras yoluyla ya da ortak satın alma sonucunda oluşur. Davanın açılabilmesi için, taşınmaz üzerinde paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyeti bulunmalıdır. Paylı mülkiyette, her bir paydaşın belirli bir oranda mülkiyet hakkı vardır ve bu pay üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilir. Elbirliği mülkiyetinde ise, mülkiyet hakkı tüm paydaşlara ait olup, pay oranları belirli değildir ve tasarruf işlemleri için genellikle oybirliği gerekir.

Paylı mülkiyet ve elbirliği mülkiyeti arasındaki farklar nelerdir?

Paylı mülkiyet, Türk Medeni Kanunu’nun 688. maddesinde düzenlenmiştir. Bu mülkiyet türünde, taşınmaz birden fazla kişiye ait olup, her birinin pay oranı bellidir. Paydaşlar, kendi payları üzerinde ayrı ayrı tasarruf edebilir, satabilir veya ipotek ettirebilir. Elbirliği mülkiyeti ise, genellikle miras ortaklığı gibi durumlarda ortaya çıkar. Burada mülkiyet, tüm mirasçılara birlikte ait olup, pay oranları belirsizdir. Taşınmaz üzerinde herhangi bir tasarruf işlemi yapılabilmesi için tüm mirasçıların rızası gereklidir. Ortaklığın giderilmesi davası, her iki mülkiyet türü için de açılabilir, ancak hukuki süreç ve sonuçlar açısından bazı farklılıklar içerebilir.

Mahkeme taşınmazın aynen taksim edilip edilemeyeceğini nasıl değerlendirir?

Mahkeme, ortaklığın giderilmesi davasında, taşınmazın aynen taksim edilip edilemeyeceğini tespit etmekle yükümlüdür. Aynen taksim, taşınmazın fiziki olarak bölünebilir nitelikte olması ve her bir parçanın bağımsız bir taşınmaz olarak kullanılabilmesi anlamına gelir. Mahkeme, bu değerlendirmeyi yaparken, taşınmazın niteliğini, büyüklüğünü, imar durumunu ve paydaşların haklarını göz önünde bulundurur. Eğer taşınmaz, bölündüğünde her bir parçanın ekonomik değerini kaybetmesine veya kullanılamaz hale gelmesine neden olacaksa, aynen taksim mümkün görülmez.

Aynen taksimin mümkün olup olmadığını belirleyen unsurlar

Aynen taksimin mümkün olup olmadığını belirleyen unsurlar arasında taşınmazın fiziki yapısı, imar mevzuatı, tapu kaydı ve paydaşların talepleri yer alır. Örneğin, bir arsanın bölünebilmesi için imar planında asgari parsel büyüklüğü şartı aranır. Eğer arsa, bu şartı sağlayacak büyüklükte değilse, aynen taksim mümkün olmayabilir. Ayrıca, taşınmaz üzerinde bir yapı bulunması durumunda, bu yapının bölünmesinin teknik olarak mümkün olup olmadığı da değerlendirilir. Mahkeme, bu unsurları dikkate alarak, taşınmazın aynen taksim edilmesinin paydaşların haklarını koruyup korumayacağını tespit eder.

Mahkeme bilirkişi incelemesi ve keşif işlemlerini nasıl yürütür?

Mahkeme, taşınmazın aynen taksim edilip edilemeyeceğine karar verirken, genellikle bilirkişi incelemesi ve keşif işlemlerine başvurur. Bilirkişi, taşınmazın fiziki durumu, imar koşulları ve teknik özellikleri hakkında mahkemeye rapor sunar. Keşif işleminde ise, mahkeme heyeti veya görevlendirdiği kişi, taşınmazı yerinde inceler. Bu incelemeler sonucunda, taşınmazın bölünmesinin mümkün olup olmadığı, bölünme halinde her bir parçanın değeri ve kullanım şekli belirlenir. Bilirkişi raporu ve keşif tutanağı, mahkemenin karar vermesinde önemli deliller olarak kabul edilir.

Taşınmazın satış yoluyla ortaklığın giderilmesi süreci nasıl işler?

Eğer mahkeme, taşınmazın aynen taksim edilmesinin mümkün olmadığına karar verirse, satış yoluyla ortaklığın giderilmesine hükmeder. Bu durumda, taşınmaz açık artırma veya pazarlık yoluyla satılır. Satış işlemi, mahkeme tarafından belirlenen usullere göre yürütülür. Satıştan elde edilen gelir, paydaşların mülkiyet oranlarına göre paylaştırılır. Satış yoluyla ortaklığın giderilmesi, taşınmazın bölünmesinin teknik veya hukuki olarak mümkün olmadığı durumlarda, paydaşların haklarının parasal olarak korunmasını sağlar.

Taşınmazın satış usulü ve satış gelirinin paylaştırılması

Taşınmazın satış usulü, mahkeme kararıyla belirlenir. Genellikle, taşınmaz açık artırma yoluyla satılır. Açık artırmada, en yüksek teklifi veren kişi taşınmazı satın alır. Eğer açık artırmada alıcı çıkmazsa, pazarlık yoluyla satış yapılabilir. Satıştan elde edilen gelir, mahkeme hesabına yatırılır. Daha sonra, bu gelir, paydaşların tapu kaydındaki mülkiyet oranlarına göre dağıtılır. Paydaşlar arasında anlaşmazlık olması durumunda, mahkeme satış gelirinin paylaştırılmasına ilişkin bir karar verir.

Ortaklığın giderilmesi kararının hukuki sonuçları nelerdir?

Ortaklığın giderilmesi kararının hukuki sonuçları, taşınmaz üzerindeki mülkiyet ilişkisinin sona ermesidir. Aynen taksim halinde, her bir paydaş, kendisine tahsis edilen parça üzerinde tek başına mülkiyet hakkı elde eder. Satış yoluyla giderme halinde ise, paydaşlar taşınmaz üzerindeki haklarını kaybeder, ancak satış gelirinden payları oranında alacak hakkına sahip olurlar. Kararın kesinleşmesiyle birlikte, tapu kaydındaki ortaklık şerhi kaldırılır ve yeni mülkiyet durumu tapuya tescil edilir. Bu süreç, paydaşlar arasındaki ortaklık ilişkisini hukuki olarak sonlandırır.