Hisseli Taşınmazlarda Paydaşlıktan Çıkarma Davası: Şartlar ve Süreç
Paylı mülkiyetin sürdürülemez olduğu durumlarda, hisseli taşınmazlardan paydaş çıkarma davası ile hukuki çözüm sağlanabilir. Türk Medeni Kanunu’nun 696. maddesi, belirli şartlarda taşınmazın satışına gerek kalmadan paydaşın mülkiyetten çıkarılmasını düzenler.
Paydaşlıktan Çıkarma Şartları (TMK m. 696)
- Ağır Yükümlülük İhlali:
- Çıkarılmak istenen paydaşın tutumu veya sorumlu olduğu kişilerin eylemleri, diğer paydaşların haklarını ciddi şekilde ihlal etmelidir.
- Örnek: Malın ortak kullanımını kasıtlı olarak engellemek, tahribata yol açmak.
- Paylı Mülkiyetin Çekilmez Hale Gelmesi:
- İhlaller, ortaklığın devamını imkânsız kılmalıdır.
- Pay ve Paydaş Çoğunluğu:
- Dava, payların ve paydaşların çoğunluğunun kararıyla açılır (aksi kararlaştırılmadıysa).
- Mahkemenin Haklı Görmesi:
- Hâkim, çıkarma talebini somut delillerle desteklenmiş bulmalıdır.
Mahkeme Süreci ve Çözüm Yolları
-
Aynen Ayırma:
Hâkim, çıkarılan paydaşın hissesine denk kısmın maldan ayrılarak kendisine verilmesine karar verebilir. -
Payın Devri:
Aynen ayırma mümkün değilse, diğer paydaşlar hisseyi değeri üzerinden devralabilir. Hâkim, ödeme veya tevdi için süre belirler. -
Açık Artırma:
Devir talep edilmezse, pay cebrî icra yoluyla satılır.
Önemli Yargıtay Kararları
-
Çoğunluk Şartı:
Yalnızca pay çoğunluğu yeterli değildir; paydaş çoğunluğu da aranır (Yargıtay 20. HD, 2018/3554 K.). -
Borç İhlali:
Vergi veya gider borçlarını ödememek, tek başına çıkarma sebebi sayılmaz (Yargıtay 6. HD, 2011/1410 K.). -
Elbirliği Mülkiyeti:
Elbirliğiyle mülkiyette paydaşlıktan çıkarma davası açılamaz (Yargıtay 6. HD, 2009/9713 K.).
Sonuç
Paylı mülkiyette uyumsuz paydaşlar için TMK m. 696 kapsamında dava açılabilir. Süreç, mahkeme denetiminde ve kanuni şartlara uygun yürütülmelidir.
Av. Mertcan Turan
İzmir Hukuk Bürosu
📞 0530 117 28 77 | ✉️ mertcanturan@izmir.av.tr
Uzmanlık Alanları: Gayrimenkul Hukuku, İcra Hukuku, Miras Hukuku, Tazminat Hukuku
