Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı: Gayrimenkul Hukuku Bağlamında Detaylı İnceleme

Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı Nedir?

Hukuk düzeni, bireylere tanıdığı hak ve yetkilerin sınırsız kullanımını kabul etmez. Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesinde düzenlenen hakkın kötüye kullanılması yasağı, hakların dürüstlük kuralına ve toplumsal barışa uygun şekilde kullanılmasını zorunlu kılar. Bu ilke, özellikle gayrimenkul hukukunda sıkça karşılaşılan bir durumdur.

Gayrimenkul Hukukunda Hakkın Kötüye Kullanımı

Gayrimenkul hukuku, mülkiyet hakkı gibi mutlak nitelikli hakların sınırlarının tartışıldığı bir alandır. Maliklerin haklarını kötüye kullanması, hukuk düzeni tarafından korunmaz. İşte bu yasağın uygulandığı bazı önemli durumlar:

1. Muvazaalı Ruhsat Başvuruları ve İnşaatın Kasıtlı Engellenmesi

Bir taşınmaz malikinin, komşu parseldeki yapılaşmayı engellemek amacıyla:

• Muvazaalı (göstermelik) ruhsat başvurusunda bulunması,
• Yapı kullanma izni almadan inşaatı uzun süre sürüncemede bırakması,

dürüstlük kuralına aykırı davranış olarak kabul edilir ve hakkın kötüye kullanımı sayılır.

2. Kat Mülkiyetinde Ortak Alanların İşgali

Kat mülkiyeti rejiminde, bağımsız bölüm maliklerinin:

• Ortak alanları (apartman girişi, otopark vb.) kendi kullanımına tahsis etmesi,
• Diğer maliklerin bu alanlardan yararlanmasını engellemesi,

Yargıtay kararlarına göre mülkiyet hakkının kötüye kullanımıdır ve hukuken korunmaz.

3. İnşaat Sözleşmelerinde Hakların Amaç Dışı Kullanımı

• Yüklenicinin sözleşme sürelerine uymadan tapu devri veya ipotek talep etmesi,
• Arsa sahibinin projeyi kasıtlı olarak engellemesi,

gibi durumlar, sözleşmeden doğan hakların kötüye kullanımına örnektir.

4. İmar Planı Değişikliklerinde Spekülatif İtirazlar

Maliklerin, komşu taşınmazın yapılaşmasını engellemek için:

• Plansız alanlarda sistematik itirazlarda bulunması,
• Menfaati olmadığı halde dava açması,

Yargı tarafından hakkın kötüye kullanımı olarak değerlendirilir ve davalar reddedilir.

Sonuç ve Hukuki Değerlendirme

Gayrimenkul hukukunda hakların:

• Amacına uygun kullanılması,
• Dürüstlük kuralına uyulması,

zorunludur. Aksi halde, hukuken geçerli görünen talepler dahi korunmaz. Uygulamada bu ilkenin gözetilmesi, hem bireyler arası adaleti hem de toplumsal hukuk güvenliğini sağlar.

Av. Mertcan Turan
İzmir Hukuk Bürosu – Bornova/İzmir
📞 0530 117 28 77 | ✉ mertcanturan@izmir.av.tr

🔗 Kaynak: Hukuki Haber

SEO Optimizasyonu İçin Anahtar Kelimeler:

• Hakkın kötüye kullanılması yasağı
• Gayrimenkul hukuku
• Mülkiyet hakkı sınırları
• Dürüstlük kuralı
• Yargıtay kararları
• Kat mülkiyeti sorunları
• İmar planı itirazları
• Muvazaalı ruhsat başvurusu