Affectio societatis nedir?

Konuya özel açıklama

Affectio societatis, ortakların ortak amaca ulaşmak için birlikte çalışmayı ve katkılarını bu amaç doğrultusunda birleştirmeyi istemelerini anlatan hukuk kavramıdır. Özellikle adi ortaklıkta, ilişkinin gerçekten ortaklık mı yoksa başka bir sözleşme mi olduğunun değerlendirilmesinde kullanılır.

Kanundaki dayanağı

TBK m.620, adi ortaklığı iki veya daha fazla kişinin emek ve mallarını ortak amaç için birleştirmeyi üstlendiği sözleşme olarak düzenler. M.621 katılım payını; m.625 yönetimi; m.626 ortaklık amacına zarar veren faaliyetleri; m.628 ise ortakların özen borcunu ele alır. Kavram bu düzenlemelerle birlikte değerlendirilir. [TBK]

Her ortak bizzat çalışmak zorunda mı?

Katkının kapsamı, ortaklık türüne ve sözleşmeye bağlıdır. Bir ortak para koyarken diğeri emek sunabilir. Anonim şirkette pay sahibinin borçları için TTK m.480’deki ilke ve istisnalar geçerlidir. Limited şirkette ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerinin ayrı kanuni koşulları vardır. Bu nedenle kavramdan hareketle her ortağın mutlaka zamanını ve emeğini işletmeye vermek zorunda olduğu sonucu çıkarılamaz. [TTK]

Sözleşmede bu Latince ifade yazmalı mı?

Tek başına “affectio societatis” ibaresinin yazılması ortaklık ilişkisini kanıtlamaz. İbarenin bulunmaması da ortaklığı kendiliğinden geçersiz kılmaz. Tarafların üstlendiği katkılar, yönetim düzeni, kazanç ve zarar paylaşımı ile fiilî uygulama incelenir. Adi ortaklıkta katılım payı ve kazanç-zarar düzeni TBK m.621–623 çerçevesinde değerlendirilir. [TBK]

Ortaklar arasındaki bir anlaşmazlık, yalnız bu kavram anılarak çözülemez. Sözleşme, ödeme kayıtları ve tarafların ortak amaca yönelik davranışları birlikte değerlendirilmelidir. Bu yazı genel bilgilendirmedir.