Konkordato Talebinde Kimler Bulunabilir ve Süreç Nasıl İşler?
Konkordato, borçlarını ödemede zorluk yaşayan iyi niyetli borçluların, alacaklıları ile mahkeme denetiminde bir anlaşma yaparak mali durumlarını düzeltmelerine olanak tanıyan bir hukuki müessesedir. İcra ve İflas Kanunu çerçevesinde, borçlarını vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, konkordato talebinde bulunma hakkına sahiptir. Bu hak, hem ticari şirketler gibi tüzel kişilere hem de bireysel borçlular olan gerçek kişilere tanınmıştır. Temel amaç, iflas gibi daha ağır sonuçların önüne geçerek borçlunun ticari varlığını sürdürmesini ve borçlarını yapılandırılmış bir plan dahilinde ödemesini sağlamaktır.
Konkordato Başvurusu Yapmaya Yetkili Taraflar Kimlerdir?
Konkordato sürecinin başlatılması için yetkili olan taraflar kanunda açıkça belirtilmiştir. Bu süreç, sadece borçlunun değil, belirli koşullar altında alacaklının da talebiyle başlayabilir. Her iki tarafın da başvuru yapabilmesi, kurumun hem borçluyu koruma hem de alacaklıların menfaatlerini gözetme amacını yansıtmaktadır.
Borçlu Tarafından Konkordato Talebinin Yapılması
Konkordato talebinde bulunma hakkı öncelikli olarak borçluya aittir. Borçlunun bu yola başvurabilmesi için iki temel durumdan birinin varlığı yeterlidir: borçlarını vadesi geldiğinde ödeyemiyor olması (fiili ödeme güçlüğü) veya gelecekte ödeyememe tehlikesiyle karşı karşıya olması (muhtemel ödeme güçlüğü). Bu durum, borçlunun henüz muaccel borçlarını ödeyebilirken dahi, yakın gelecekteki mali projeksiyonlarının bozulacağını öngörmesi halinde konkordato talep edebilmesine imkan tanır. Bu yönüyle konkordato, yalnızca mevcut bir krizi çözmekle kalmaz, aynı zamanda önleyici bir mali rehabilitasyon aracı olarak da işlev görür.
Alacaklı Tarafından Konkordato Talebinde Bulunulması
Yaygın kanının aksine, sadece borçlu değil, alacaklılar da konkordato talebinde bulunabilir. İflas talebinde bulunma yetkisine sahip olan herhangi bir alacaklı, borçlu hakkında iflas davası açmak yerine, borçlunun konkordato sürecine tabi tutulmasını mahkemeden talep edebilir. Bu talep, borçlunun iflas etmesi durumunda alacaklıların alacaklarını tahsil etme ihtimalinin düşeceği, ancak bir yapılandırma ile ticari faaliyetlerine devam etmesi halinde borçlarını ödeyebileceği inancına dayanır. Mahkeme, bu talebi yerinde gördüğü takdirde borçluya konkordato projesini hazırlaması için bir süre verebilir.
Konkordato Talebi İçin Gerekli Belgeler ve Başvuru Aşamaları Nelerdir?
Konkordato süreci, yetkili asliye ticaret mahkemesine sunulan usulüne uygun ve teferruatlı bir dilekçe ile başlar. Bu dilekçe, borçlunun mali durumunu ve kurtarma planını tüm şeffaflığıyla ortaya koyan çok sayıda ek belge ile desteklenmelidir. Başvurunun eksiksiz yapılması, mahkemenin süreci başlatma kararı vermesi açısından hayati önem taşır.
Konkordato Ön Projesinin Hazırlanması ve Temel İçeriği
Başvurunun en önemli eki konkordato ön projesidir. Bu proje, borçlunun borçlarını ne şekilde, hangi vadelerle ve hangi oranda ödemeyi teklif ettiğini detaylı bir şekilde açıklayan bir yol haritasıdır. Projede genellikle alacak tutarlarında belirli bir oranda indirim yapılması (tenzilat) ve/veya ödeme vadelerinin ileri bir tarihe ertelenmesi (vade uzatımı) gibi teklifler yer alır. Projenin gerçekçi, uygulanabilir ve alacaklıları ikna edici nitelikte olması, sürecin başarısı için kritik bir faktördür.
Başvuru Sırasında Mahkemeye Sunulması Gereken Finansal Belgeler
Konkordato ön projesine ek olarak, borçlunun mevcut finansal durumunu gösteren çok sayıda belge mahkemeye sunulmalıdır. Bunlar arasında; borçlunun mal varlığının durumunu gösteren detaylı bir döküm, tüm alacaklıların isimlerini, alacak miktarlarını ve alacakların niteliğini (imtiyazlı, imtiyazsız vb.) içeren bir liste, son yıla ait bilanço ve gelir tablosu gibi finansal tablolar bulunmaktadır. Ayrıca, projenin başarılı olma olasılığını analiz eden ve bu durumu makul güvence veren bir finansal analiz raporunun da sunulması zorunludur.
Geçici Mühlet Kararı Sonrası Konkordato Süreci Nasıl Devam Eder?
Mahkeme, sunulan belgeler üzerinde yaptığı ilk inceleme sonucunda talebin usule uygun ve eksiksiz olduğu kanısına varırsa, borçlu hakkında derhal geçici mühlet kararı verir. Bu karar, konkordato sürecinin fiilen başladığı ve borçlunun hukuki koruma altına alındığı aşamadır.
Geçici Komiserin Atanması ve Yürüttüğü Görevler
Geçici mühlet kararı ile birlikte mahkeme, borçlunun faaliyetlerini denetlemek ve sürecin sağlıklı işlemesini sağlamak üzere bir veya birden fazla geçici konkordato komiseri atar. Genellikle üç ay süreyle verilen geçici mühlet boyunca borçluya karşı icra takibi yapılamaz, başlatılmış olan takipler durur ve ihtiyati haciz kararları uygulanamaz. Bu süre zarfında geçici komiser, borçlunun mal varlığının bir defterini tutar, konkordato projesinin başarı şansını değerlendirir ve bu konudaki ön raporunu mahkemeye sunar. Komiserin raporu ve mahkemenin yapacağı değerlendirme sonucunda, şartların oluşması halinde bir yıllık kesin mühlet verilerek sürecin bir sonraki aşamasına geçilir.
